PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Umowa UE-Mercosur

Umowa partnerska UE–Mercosur
Umowa partnerska między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Mercosur oraz Republiką Argentyńską, Federacyjną Republiką Brazylii, Republiką Paragwaju i Wschodnią Republiką Urugwaju, z drugiej strony
Inne określenia

EU–Mercosur Partnership Agreement (EMPA); EU–Mercosur Association Agreement; umowa o wolnym handlu UE–Mercosur; Interim Trade Agreement (iTA)

Przedmiot regulacji

Układ stowarzyszeniowy obejmujący filar polityczny i współpracy oraz filar handlowy; równolegle przygotowana tymczasowa umowa o handlu (iTA) obejmująca wyłącznie sprawy handlowe

Podpisanie

17 stycznia 2026
Asunción

Dojście do skutku

6 grudnia 2024 (zakończenie negocjacji / porozumienie polityczne, Montevideo)

Liczba sygnatariuszy

UE i jej państwa członkowskie oraz Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj

Język oryginału

angielski (tekst opublikowany przez Komisję Europejską)

Miejsce publikacji

Bruksela / online (Komisja Europejska; publikacja tekstów i wniosków dot. podpisania i zawarcia: 3 września 2025)

Wygaśnięcie

bezterminowa; tymczasowa umowa o handlu (iTA) wygasa z chwilą wejścia w życie umowy partnerskiej

Knownlyx archive image Wiadomości w Wikinews
Knownlyx archive image Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych
Knownlyx encyclopedia image
Państwa członkowskie Unii Europejskiej
Knownlyx encyclopedia image
Państwa członkowskie Mercosur. Zielony ciemny: pełni członkowie. Czerwony: członkowie zawieszeni

Umowa UE-Mercosur, umowa o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a Mercosurem – podpisana 17 stycznia 2026 umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Mercosur, której wstępne porozumienie osiągnięto w 2019 roku[1]. Została ogłoszona 28 czerwca 2019 podczas szczytu G20 w Osace(inne języki) po 20 latach negocjacji[1][2].

Obecne ramy relacji między UE a Mercosur opierają się m.in. na Interregional Framework Cooperation Agreement podpisanym w 1995 roku, który wszedł w życie w 1999 roku[3].

Negocjacje dotyczące umowy rozpoczęły się w 1999 roku[4], ale były przez lata wstrzymywane z powodu oporu europejskich producentów wołowiny, zwłaszcza małych rolników, którzy obawiali się konkurencji cenowej ze strony importu z Brazylii, największego producenta wołowiny na świecie[5]. Negocjacje handlowe rozpoczęto formalnie w 2000 roku na podstawie dyrektyw negocjacyjnych Rady z 1999 roku, jako część szerszego układu stowarzyszeniowego (handel + dialog polityczny + współpraca)[6]. Rokowania zawieszono w 2004 roku po wymianie ofert rynkowych, a następnie wznowiono w 2010 roku; w 2012 roku proces ponownie wyhamował. Wznowiono je w 2016 roku, częściowo z powodu wzrostu protekcjonizmu na świecie[7]. Po wymianie ofert w maju 2016 roku negocjacje ponownie nabrały tempa[6][8].

Chociaż porozumienie zostało osiągnięte w zasadzie, finalne teksty umowy nie zostały jeszcze ukończone, podpisane ani ratyfikowane, przez co umowa nie weszła w życie. W przypadku ratyfikacji będzie to największa umowa handlowa zarówno dla UE (449 milionów mieszkańców), jak i Mercosur (260 milionów mieszkańców) pod względem liczby zaangażowanych obywateli[2][9]. Projekt umowy handlowej jest częścią szerszego układu stowarzyszeniowego między tymi blokami, obejmującego również współpracę i dialog polityczny. Negocjacje w tych dwóch obszarach zakończono 18 czerwca 2020 roku[10]. 6 grudnia 2024 roku ogłoszono porozumienie w sprawie umowy o wolnym handlu, które nadal wymaga zatwierdzenia przez wszystkie 27 państw członkowskich UE[11][12][13]. W opracowaniach Parlamentu Europejskiego porozumienie UE–Mercosur opisywane jest jako obejmujące obszar odpowiadający za ok. 25% światowego PKB oraz rynek ok. 780 mln konsumentów[14].

Knownlyx encyclopedia image
Konferencja prasowa po spotkaniu, na którym omawiano porozumienie Unii Europejskiej z Mercosurem

W latach 2023–2024 uzgodniono „dodatkowe elementy” do wynegocjowanego wcześniej filaru handlowego, w szczególności aneks do rozdziału o handlu i zrównoważonym rozwoju (m.in. wzmocnione zobowiązania dotyczące wylesiania) oraz zmiany dające Mercosurowi większą elastyczność w części zobowiązań związanych z polityką przemysłową (m.in. w obszarze zamówień publicznych)[15].

Wynik negocjacji ma postać dwóch instrumentów prawnych: umowy partnerskiej UE–Mercosur (filar polityczny i współpracy oraz filar handlowo-inwestycyjny) oraz równolegle negocjowanej tymczasowej umowy o handlu (Interim Agreement on Trade), która może wejść w życie wcześniej, a po wejściu w życie umowy partnerskiej wygasa i zostaje przez nią zastąpiona[15][16].

UE jest największym partnerem handlowym i inwestycyjnym Mercosuru. Na przykład w 2018 r. aż 20 proc. (42,6 mld euro) eksportu Mercosuru było kierowane do krajów UE, podczas gdy eksport z UE do Mercosuru wyniósł 45 mld euro. Ponadto oczekuje się, że porozumienie pozwoli europejskim przedsiębiorstwom zaoszczędzić ponad 4 mld euro na cłach. Dotyczy to w szczególności samochodów (35% stawki celnej), części samochodowych (14–18%), maszyn (14–20%), chemikaliów (do 18%), farmaceutyków (do 14%), odzieży i obuwia (35%) czy dzianin (26%). Żywność obejmuje czekoladę i słodycze (20%), wino (27%) i napoje bezalkoholowe (20 do 35%). Umowa zapewni również bezcłowy dostęp w ramach kontyngentów na produkty mleczarskie z UE (obecna stawka celna wynosi 28%), głównie ser[17][18].

Strony porozumienia

Stronami negocjowanego porozumienia po stronie Mercosur są: Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj. Wenezuela pozostaje zawieszona w Mercosur, a Boliwia jest w procesie akcesji; nie są one stronami umowy UE–Mercosur[15].

Główne postanowienia

  • Eliminacja 91% ceł Mercosur na towary z UE oraz preferencyjne traktowanie dla pozostałych 7%[4]: w analizie PISM Mercosur ma znieść cła na ok. 91% importu z UE (ok. 13% natychmiast), przy czym część stawek ma być wygaszana stopniowo nawet do 15 lat[19].
  • Zniesienie 92% ceł UE na towary z Mercosur[4]: w analizie PISM wskazano, że UE ma znieść cła na ok. 92% importu z Mercosur (w tym ok. 76% natychmiast po wejściu w życie), a pozostałą część w okresach przejściowych do 10 lat[19].
  • Ochrona europejskich produktów regionalnych oznaczeniami geograficznymi (GI). Komisja Europejska w materiałach informacyjnych wskazuje m.in. 344 produkty rolno-spożywcze i napoje z UE objęte ochroną na rynkach Mercosur[20].
  • Liberalizacja handlu usługami i inwestycjami, uproszczenie procedur celnych oraz poprawa dostępu do zamówień publicznych[4].
  • Stopniowe wprowadzanie zmian w ciągu 15 lat[4]; PISM wskazuje także na rozwiązania przejściowe w sektorze motoryzacyjnym, w tym kontyngent taryfowy dla 50 000 samochodów rocznie oraz dłuższy, do 18 lat, okres znoszenia ceł na samochody elektryczne (przy jednoczesnym obniżeniu stawki do 25% w momencie wejścia w życie)[19].

Zakres filaru handlowego (poza cłami)

Filar handlowy porozumienia obejmuje nie tylko liberalizację taryf, ale także m.in. reguły pochodzenia, środki ochrony handlu, środki sanitarne i fitosanitarne (SPS), bariery techniczne w handlu (TBT), liberalizację usług i inwestycji, politykę konkurencji, subsydia oraz zasady dotyczące przedsiębiorstw państwowych, rozdział „handel i zrównoważony rozwój” (TSD), dostęp do zamówień publicznych, ochronę praw własności intelektualnej (w tym oznaczeń geograficznych) oraz uproszczenia proceduralne w obszarze ceł[21][22].

Komisja Europejska wskazuje, że porozumienie ma także wspierać handel i inwestycje w obszarze surowców krytycznych istotnych dla transformacji energetycznej i przemysłu UE; w materiałach informacyjnych wymienia m.in. niob, grafit, lit, tantal, krzem metalurgiczny, mangan i wanad[23][24]. W briefingu EPRS (Parlament Europejski) podkreślono, że zacieśnianie relacji politycznych i handlowych z Ameryką Łacińską ma znaczenie dla dywersyfikacji i wzmacniania łańcuchów dostaw surowców krytycznych, a Ameryka Południowa dysponuje m.in. największymi rezerwami pierwiastków ziem rzadkich[25]. W ujęciu statystycznym USGS (Mineral Commodity Summaries 2025) Brazylia jest jedynym państwem Mercosur z wykazanymi krajowymi „rezerwami” metali ziem rzadkich (21 mln ton w przeliczeniu na REO), podczas gdy dla pozostałych członków Mercosur USGS nie publikuje w tej tabeli porównywalnych oszacowań rezerw (brak pozycji/„NA”)[26].

Tymczasowa umowa o handlu (iTA) obejmuje łącznie 14 rozdziałów, w tym m.in. handel towarami, reguły pochodzenia, ułatwienia celne, SPS i TBT, zamówienia publiczne, usługi i ustanawianie działalności, ochronę własności intelektualnej (w tym GI), MŚP, przejrzystość oraz mechanizm rozstrzygania sporów[16].

Według PISM w uzgodnionym filarze handlowym nie przewidziano klasycznego mechanizmu ISDS (arbitrażu inwestor–państwo); spory w obszarze ochrony inwestycji mają być rozstrzygane w ramach mechanizmów między państwami, a porozumienie ma również rozszerzyć dostęp do zamówień publicznych (w tym na poziomie centralnym w państwach Mercosur)[27].

Kontyngenty taryfowe i zabezpieczenia rynku UE (wybrane liczby)

W odniesieniu do produktów „wrażliwych” stosowane są kontyngenty taryfowe oraz klauzule ochronne (w tym dwustronna klauzula safeguard obejmująca także import w ramach kontyngentów)[21].

  • Wołowina – do 99 000 ton rocznie przy stawce 7,5% (55% świeża/chłodzona; 45% mrożona)[21]; według opracowania EPRS kwota ta odpowiada ok. 1,2% rocznej konsumpcji wołowiny w UE (ok. 8 mln ton)[28].
  • Wieprzowina – kontyngent 25 000 ton rocznie[29].
  • Drób – kontyngent 180 000 ton duty-free, wprowadzany stopniowo przez 5 lat[21].
  • Cukier – w ramach istniejącego kontyngentu: 180 000 ton surowego cukru trzcinowego do rafinacji duty-free; dodatkowo 10 000 ton duty-free dla Paragwaju[21].
  • Etanol – 450 000 ton duty-free (przemysł chemiczny) oraz 200 000 ton z obniżoną stawką (1/3 pełnego cła) dla pozostałych zastosowań; wdrażanie stopniowe przez 5 lat[21].
  • Miód – 45 000 ton duty-free (stopniowo przez 5 lat)[21].
  • Ryż – 60 000 ton duty-free (stopniowo przez 5 lat)[21].
  • Sery – kontyngent 30 000 ton[30].
  • Mleko w proszku – kontyngent 10 000 ton[30].
  • Mleko modyfikowane dla niemowląt – kontyngent 5000 ton[30].

W grudniu 2025 r. Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej uzgodniły treść rozporządzenia ustanawiającego mechanizm stosowania dwustronnej klauzuli ochronnej (bilateral safeguard clause) w odniesieniu do importu części produktów rolnych z Mercosur w ramach porozumienia, w tym m.in. wołowiny, drobiu, cukru, etanolu, ryżu i miodu[31][32].

Zwolennicy

Zwolennicy porozumienia wskazują na jego znaczenie geostrategiczne, dywersyfikację powiązań gospodarczych i wzmocnienie odporności łańcuchów dostaw, w tym w obszarze surowców krytycznych[33].

W grudniu 2025 prezydent Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva apelował o „polityczną odwagę” po stronie UE w sprawie finalizacji porozumienia[34].

Krytyka

W 2020 r. rząd Francji opublikował raport niezależnej komisji ekspertów pod przewodnictwem Stefana Ambeca, oceniający projekt porozumienia pod kątem rozwoju zrównoważonego (m.in. klimat, bioróżnorodność, ryzyka związane z wylesianiem oraz wpływ na wybrane sektory rolne UE)[35].

Planowana umowa została skrytykowana przez naukowców, związki zawodowe, organizacje pozarządowe, europejskich hodowców bydła, aktywistów ekologicznych i obrońców praw ludności rdzennej[36][37].

Protesty przeciwko umowie odbywały się w wielu krajach. Rządy i parlamenty państw członkowskich UE również wyraziły sprzeciw wobec porozumienia. W październiku 2020 roku Parlament Europejski oraz komisarz ds. handlu Valdis Dombrovskis uznali, że porozumienie w obecnym kształcie nie może zostać zatwierdzone[38][39].

Europejscy rolnicy

Knownlyx encyclopedia image
Protest rolników we Francji w 2024

Umowa ma doprowadzić do znacznego wzrostu eksportu wołowiny z Argentyny i Brazylii do państw członkowskich UE[40][41]. Przewiduje się, że rolnicy z UE, szczególnie mniejsi, będą mieli trudności z konkurowaniem cenowym. COPA-COGECA, organizacja reprezentująca 23 miliony rolników w UE, ostrzegła, że umowa może zostać zapamiętana jako „bardzo ciemny moment” w historii[36]. Irlandzkie Stowarzyszenie Rolników określiło porozumienie jako „haniebną i słabą kapitulację”[42]. W debacie w Irlandii często przywoływano znaczenie eksportu wołowiny: według irlandzkiego urzędu statystycznego (CSO) w 2021 r. wyeksportowano 542 tys. ton wołowiny i cielęciny (carcass weight equivalent)[43]. 5 listopada 2024 w Dublinie organizacje rolnicze zorganizowały protest przeciwko umowie UE–Mercosur[44].

Wizja podpisania umowy była jedną z przyczyn protestów rolników w Unii Europejskiej w 2024 roku.

Knownlyx archive image Osobny artykuł: Protesty rolników w Unii Europejskiej w 2024 roku.

W grudniu 2025 roku w kilku państwach UE nasiliły się protesty rolników przeciwko planowanej umowie UE–Mercosur, m.in. w kontekście debat na forum Rady Europejskiej. 18 grudnia 2025 roku w Brukseli odbyła się duża demonstracja (ok. 7 tys. uczestników i ok. 1 tys. ciągników), podczas której doszło do starć z policją; użyto m.in. gazu łzawiącego i armatek wodnych[45]. W tym samym okresie rząd Francji zabiegał o opóźnienie głosowania/rozstrzygnięć na poziomie UE, wskazując na presję społeczną i postulując m.in. wzmocnione zabezpieczenia rynku rolnego oraz tzw. „mirror clauses”[46][47].

Knownlyx archive image Zobacz wiadomość w Wikinews:Rozpoczął się ogólnopolskie protesty rolników przeciw umowie UE–Mercosur
Knownlyx archive image Zobacz wiadomość w Wikinews:Francja: rolnicy wjechali traktorami do Paryża, protestując przeciw umowie UE–Mercosur

Jednym z głównych zarzutów organizacji rolniczych wobec porozumienia UE–Mercosur są „nierówne warunki konkurencji” wynikające z odmiennych wymogów środowiskowych i produkcyjnych. W debacie publicznej i analizach instytucjonalnych powtarza się postulat tzw. mirror clauses (zasady wzajemności), tj. uzależniania dostępu do rynku UE od spełnienia porównywalnych standardów w państwach trzecich (m.in. w zakresie dozwolonych substancji czynnych pestycydów)[48][49]. Rolnicy argumentują, że możliwość stosowania w Mercosur środków niedopuszczonych w UE obniża koszty produkcji (i często zwiększa plony), co przekłada się na presję cenową na rynku unijnym, a jednocześnie rodzi spór o postrzeganą „jakość” (rozumianą jako zgodność ze standardami UE i oczekiwaniami konsumentów)[48].

Przykładowo, w UE część substancji czynnych utraciła zatwierdzenie lub nie została odnowiona (co w praktyce oznacza zakaz stosowania w ochronie roślin na rynku UE), m.in.:

  • atrazyna – decyzja o niewłączeniu do wykazu i wycofaniu zezwoleń w państwach członkowskich[50].
  • mankozeb – niewznowienie zatwierdzenia substancji czynnej w UE[51].
  • chloropiryfos i chloropiryfos metylowy – niewznowienie zatwierdzenia w UE[52][53].
  • paraquat – unieważnienie zatwierdzenia na poziomie UE w wyniku rozstrzygnięcia sądowego (sprawa T-229/04)[54].

Z drugiej strony Komisja Europejska podkreśla, że importowana żywność musi spełniać unijne wymogi sanitarne i fitosanitarne, w tym limity pozostałości (MRL), a UE może obniżać MRL dla wybranych substancji w prawie żywnościowym[55]. Krytycy porozumienia (w tym część środowisk rolniczych) wskazują jednak na trudności w praktycznej weryfikacji „równoważności standardów” w całych łańcuchach dostaw oraz na spór o to, czy sama kontrola pozostałości w imporcie rozwiązuje problem przewagi kosztowej producentów spoza UE[48][49].

Wątek „chemikaliów” wzmacniają także doniesienia o eksporcie z UE pestycydów niedopuszczonych do stosowania na rynku unijnym. Organizacje śledcze i pozarządowe opisywały wzrost handlu takimi produktami oraz wskazywały, że wśród głównych producentów/posiadaczy pozwoleń pojawiają się międzynarodowe koncerny agrochemiczne (m.in. Bayer, BASF, Syngenta(inne języki)), a jednym z istotnych kierunków dostaw bywa Brazylia[56][57][58].

W samej skali stosowania pestycydów w państwach Mercosur dominującą rolę odgrywa Brazylia; w literaturze cytującej dane FAO wskazywano, że w 2021 roku zużycie pestycydów w Brazylii wynosiło ok. 719,5 tys. ton, co plasowało ją wśród największych użytkowników na świecie[59].

Ekolodzy

Knownlyx encyclopedia image
Wylesianie w stanie Mato Grosso w Brazylii. Obszary przekształcone w grunty rolne są widoczne jako jasne kwadratowe pola.

Krytycy wskazują, że umowa koncentruje się na sprzedaży taniego mięsa i soi z Ameryki Południowej do UE oraz eksportu pestycydów i samochodów z UE do Mercosur. Według naukowców taka wymiana handlowa może zwiększyć emisję dwutlenku węgla, przyczyniając się do zmiany klimatu[41][60].

Konwencjonalna produkcja mięsa i soi w regionie Mercosur wiąże się z wylesianiem Amazonii, jednego z największych pochłaniaczy dwutlenku węgla na świecie[61]. Produkcja rolnicza w regionie może również prowadzić do degradacji Gran Chaco i Cerrado[62].

W 2020 roku komisja ekspercka powołana przez rząd Francji do oceny projektu umowy wskazywała w analizie scenariuszowej na ryzyko wzrostu wylesiania w krajach Mercosur w pierwszych latach obowiązywania porozumienia (szacunki modelowe w raporcie)[63].

Prawa człowieka

Knownlyx encyclopedia image
Pożar lasu w Brazylii

Umowa budzi obawy o pogorszenie sytuacji rdzennych społeczności w Brazylii. Krytycy wskazują, że jej realizacja może prowadzić do intensyfikacji wylesiania oraz zagrożenia dla ludności rdzennej[64]. Liderzy ludności rdzennej twierdzą, że umowa może zwiększyć przemoc wobec ich społeczności[37].

Stanowisko rządów państw

Umowa napotyka również na silny sprzeciw, szczególnie ze strony Polski, Francji i Włoch, które obawiają się wpływu na rodzimy sektor rolny. Kraje te wskazują na niższe standardy produkcji w Ameryce Południowej[65][66][67]. Po otrzymaniu krytyki za brak działań na rzecz ochrony lasów Amazonii brazylijski rząd spotkał się z oporem ze strony niektórych państw członkowskich UE. Irlandia i Francja zagroziły zawetowaniem umowy, jeśli Brazylia nie podejmie konkretnych działań w celu ochrony środowiska[68]. W lipcu 2019 roku Dáil Éireann – izba niższa irlandzkiego parlamentu – symbolicznie odrzuciła umowę, głosując stosunkiem głosów 84 do 46.[69] W sierpniu 2019 roku minister handlu Luksemburga oświadczył, że realizacja Porozumienia paryskiego jest niezbędnym warunkiem podpisania umowy[70]. W tym samym miesiącu słowacka ministra rolnictwa Gabriela Matečná ogłosiła, że Słowacja zablokuje porozumienie z powodu nieakceptowalnego podejścia Brazylii do pożarów w Amazonii[71]. W sierpniu 2019, w kontekście pożarów Amazonii, premier Irlandii Leo Varadkar deklarował, że Irlandia zagłosuje przeciw umowie, jeśli Brazylia nie podejmie działań na rzecz ochrony lasów deszczowych[72].

W grudniu 2023 roku prezydent Francji Emmanuel Macron podczas konferencji prasowej na COP28 ogłosił swoje sprzeciwienie się umowie[73]. Dzień później Valdis Dombrovskis, wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej ds. handlu, odwołał zaplanowaną wizytę w Brazylii, która miała na celu ogłoszenie finalizacji umowy. Argentyńskie władze przekazały UE, że nowo wybrany prezydent Javier Milei potrzebuje dodatkowego czasu na rozpatrzenie nowych zobowiązań zawartych w umowie[74].

We wrześniu 2019 roku prawie jednomyślnie głosowano przeciwko umowie w podkomisji ds. UE parlamentu Austrii, co zmusiło rząd do jej zawetowania. Austriaccy parlamentarzyści podkreślali obawy dotyczące ochrony sektora rolnego i lasów Amazonii[75]. W styczniu 2020 roku rząd regionu Walonia w Belgii oficjalnie sprzeciwił się umowie[76]. Parlament Walonii jednogłośnie poparł tę decyzję 5 lutego 2020 roku[77]. Podobne stanowisko zajęły władze regionu stołecznego Brukseli, stawiając szereg warunków do zaakceptowania umowy[78].

W sierpniu 2020 roku kanclerz Niemiec Angela Merkel wyraziła wątpliwości, czy umowa w obecnym kształcie może zostać zaakceptowana[79]. Poparcie dla umowy w 2024 wyraził Kanclerz Niemiec Olaf Scholz, wskazując na jej geostrategiczne znaczenie[80]. Prezydent Argentyny Javier Milei podkreślił korzyści gospodarcze płynące z szybkiego zakończenia negocjacji[81].

Po ogłoszeniu politycznego porozumienia 6 grudnia 2024 r. procedura podpisania i ratyfikacji pozostawała przedmiotem sporów wewnątrz UE[82].

W grudniu 2025 część państw (m.in. Francja i Włochy) postulowała opóźnienie decyzji na poziomie UE, a podpisanie zapowiadane na koniec 2025 r. zostało przesunięte na styczeń 2026[83][84].

Proces legislacyjny i ratyfikacja

Knownlyx encyclopedia image
W czerwcu 2019 roku przedstawiciele UE i Mercosur ogłosili osiągnięcie porozumienia w zasadzie.

Po przyjęciu i opublikowaniu 17-stronicowego dokumentu „porozumienia w zasadzie” 1 lipca 2019 roku, 29 nieukończonych tekstów rozdziałów i załączników dotyczących umowy handlowej zostało opublikowanych w lipcu i wrześniu 2019 z zastrzeżeniem, że mogą one ulec zmianie podczas procesu rewizji prawnej[85]. W międzyczasie negocjacje dotyczące innych części układu stowarzyszeniowego UE-Mercosur trwały dalej i zakończyły się 18 czerwca 2020 roku osiągnięciem porozumienia w sprawie filarów dialogu politycznego, współpracy, preambuły oraz przepisów instytucjonalnych i końcowych[86]. Teksty wymagają jeszcze ostatecznej rewizji prawnej oraz przetłumaczenia na wszystkie języki urzędowe UE i Mercosur[87].

W następnym kroku Komisja Europejska przedstawi je Radzie Unii Europejskiej do zatwierdzenia, gdzie wymagana jest kwalifikowana większość (QMV). Jeśli Rada zatwierdzi teksty, umowa zostanie podpisana i przesłana do ratyfikacji krajom Mercosur oraz Parlamentowi Europejskiemu. Układ stowarzyszeniowy wymaga również zatwierdzenia przez parlamenty narodowe wszystkich państw członkowskich UE. Proces ratyfikacji przez parlamenty krajowe Mercosur również będzie konieczny[88][89]. Do wejścia w życie umowy wymagane jest zatwierdzenie jej przez wszystkie państwa członkowskie UE oraz ratyfikacja przez kraje Mercosur[90], jednak w Unii Europejskiej część handlowa umowy (oraz niektóre elementy preambuły, przepisów instytucjonalnych i końcowych) może zostać tymczasowo wdrożona po ratyfikacji przez Mercosur i zatwierdzeniu przez Parlament Europejski. Komisja Europejska może również zdecydować o przedstawieniu części handlowej jako odrębnej umowy handlowej. W takim przypadku zgoda parlamentów narodowych UE nie będzie wymagana, a zatwierdzenie Parlamentu Europejskiego wystarczy[87]. Pozostałe części układu stowarzyszeniowego będą wymagały zatwierdzenia przez wszystkie parlamenty narodowe i nie mogą być wdrożone tymczasowo[91].

We wrześniu 2025 roku Komisja Europejska przedstawiła pakiet propozycji dotyczących podpisania i zawarcia porozumienia, przewidujący równoległe procedowanie pełnego układu (wymagającego ratyfikacji przez państwa członkowskie) oraz odrębnego „interim Trade Agreement” (iTA) obejmującego elementy należące do wyłącznych kompetencji UE, który mógłby wejść w życie szybciej[92][32].

Knownlyx encyclopedia image
Głosowanie w sprawie wniosku do TSUE

9 stycznia 2026 państwa członkowskie Unii Europejskiej w głosowaniu zgodziły się na podpisanie umowy. Przeciw było pięć krajów: Polska, Francja, Irlandia, Węgry i Austria. Belgia wstrzymała się od głosu[93].

17 stycznia 2026 w Asunción została podpisana umowa o partnerstwie UE–Mercosur oraz przejściowa umowa handlowa[94]. Podpis pod umową złożyli: unijny komisarz ds. handlu Maroš Šefčovič oraz ministrowie spraw zagranicznych państw Mercosur: Pablo Quirno(inne języki) (Argentyna), Mauro Vieira(inne języki) (Brazylia), Rubén Ramírez (Paragwaj) i Mario Lubetkin(inne języki) (Urugwaj)[95].

Knownlyx archive image Zobacz wiadomość w Wikinews:UE i Mercosur podpisały w Paragwaju umowę o wolnym handlu po 25 latach negocjacji

21 stycznia 2026 Parlament Europejski zatwierdził większością 334–324 głosów wniosek do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wydanie orzeczenia w sprawie tego, czy umowa o wolnym handlu między Unią Europejską a Mercosurem może zostać wdrożona przed pełną ratyfikacją przez wszystkie państwa członkowskie, a także czy jej postanowienia ograniczają możliwość UE w zakresie ustalania polityki dotyczącej środowiska i zdrowia konsumentów[96].

Analizy skutków

Na potrzeby negocjacji Komisja Europejska zleciła zewnętrzną analizę wpływu (Sustainability Impact Assessment, SIA) obejmującą skutki ekonomiczne, społeczne, środowiskowe i praw człowieka. W dokumentach towarzyszących procedurze podpisania Komisja przytacza m.in. wyniki modelowania SIA (scenariusze „konserwatywny” i „ambitny”) dla zmian PKB do 2032 r[15][97].

Przypisy

  1. ↑ a b Philip Blenkinsop, Leika Kihara, EU, Mercosur strike trade pact, defying protectionist wave [online], Reuters, 28 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-01].
  2. ↑ a b EU-Mercosur trade deal: what it all means [online], Financial Times, 30 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  3. ↑ Interregional Framework Cooperation Agreement between the European Community and Mercosur (Treaties Office Database) [online], Council of the European Union [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  4. ↑ a b c d e EU-Mercosur trade deal: what it all means [online], Financial Times, 30 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  5. ↑ Maria Ramirez Uribe, Caitlin Hu, After 20 years of negotiations, EU strikes trade deal with Mercosur [online], CNN, 29 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-01].
  6. ↑ a b The trade pillar of the EU-Mercosur Partnership Agreement (Legislative Train – Background and state of play) [online], European Parliament [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  7. ↑ A new trade deal has FOMO as its secret sauce [online], The Economist, 6 lipca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  8. ↑ European Commission proposes re-launch of trade negotiations with Mercosur countries [online], European Commission, 4 maja 2010 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  9. ↑ BMWK-Bundesministerium für Wirtschaft und Klimaschutz, Assoziierungsabkommen zwischen der EU und den MERCOSUR-Staaten [online], BMWK [dostęp 2023-05-30].
  10. ↑ EU and Mercosur reach agreement on trade [online] [dostęp 2019-07-27] (ang.).
  11. ↑ What’s in the newly finalised EU-Mercosur trade accord? [online], Reuters [dostęp 2024-12-07].
  12. ↑ EU, Mercosur heave free trade deal over the line but potential obstacles loom large [online], Reuters [dostęp 2024-12-07].
  13. ↑ EU and Mercosur trade bloc finalise free trade deal opposed by France [online], France 24, 6 grudnia 2024 [dostęp 2024-12-07].
  14. ↑ Trade aspects of the EU-Mercosur Association Agreement [PDF] [online], European Parliament – Policy Department for External Policies, 2021 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  15. ↑ a b c d Proposal for a Council Decision on the signing of the EU–MERCOSUR Partnership Agreement (COM(2025) 356 final) [online], EUR-Lex, 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  16. ↑ a b EU–Mercosur: Text of the agreement [online], European Commission (DG Trade and Economic Security) [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  17. ↑ Michał Steć, Porozumienie o strefie wolnego handlu UE-Mercosur [online], Internacjonalizacja, 2 sierpnia 2019 [dostęp 2025-01-04].
  18. ↑ Katarzyna Szulc, Koniec negocjacji UE-Mercosur. Największej w historii umowy dotyczącej ochrony produktów spożywczych i napojów z UE [online], Wiadomości Rolnicze Polska, 9 grudnia 2024 [dostęp 2025-01-04].
  19. ↑ a b c Umowa handlowa UE–Mercosur: szanse i wyzwania. Polski Instytut Spraw Międzynarodowych (PISM). [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  20. ↑ Opening opportunities for European farmers (Factsheet EU–Mercosur – Agriculture). European Commission, 2025. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  21. ↑ a b c d e f g h Opening opportunities for European farmers (Factsheet EU–Mercosur – Agriculture) [online], European Commission, 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  22. ↑ Respecting Europe’s health and safety standards (Factsheet EU–Mercosur – Health and Food Safety) [online], European Commission, 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  23. ↑ Enhancing trade and investment in critical raw materials (Factsheet EU–Mercosur – Critical raw materials). European Commission, 2025. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  24. ↑ Nikt nie mówi, o co tak naprawdę chodzi w umowie Mercosur. Odkrywamy tajemnicę Załącznika 2-B [online], biznesenter.pl, 23 grudnia 2025 [dostęp 2025-12-30].
  25. ↑ EU–Latin America: Enhancing cooperation on critical raw materials. European Parliamentary Research Service (EPRS), 2024-12-06. [dostęp 2026-01-04]. (ang.).
  26. ↑ Rare Earths – Mineral Commodity Summaries 2025. U.S. Geological Survey, 2025. [dostęp 2026-01-04]. (ang.).
  27. ↑ Umowa handlowa UE–Mercosur: szanse i wyzwania. Polski Instytut Spraw Międzynarodowych (PISM). [dostęp 2026-01-02]. (pol.).
  28. ↑ European Union beef sector: Main features, challenges and prospects [PDF] [online], European Parliamentary Research Service, 2022 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  29. ↑ Factsheet: EU-Mercosur Partnership Agreement: Poland – Trade and Economic Security [online], European Commission (DG Trade and Economic Security) [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  30. ↑ a b c Opening opportunities for European farmers (Factsheet EU–Mercosur – Agriculture) [online], European Commission, 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  31. ↑ EU–Mercosur agreement: Council and Parliament strike deal on safeguard mechanism for agricultural products. Council of the European Union, 2025-12-17. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  32. ↑ a b Accord commercial UE–Mercosur. Distinguer le vrai du faux [online], Représentation en France – Commission européenne, 14 października 2025 [dostęp 2026-01-02] (fr.).
  33. ↑ Enhancing trade and investment in critical raw materials (Factsheet EU–Mercosur – Critical raw materials) [online], European Commission, 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  34. ↑ Brazil’s Lula calls EU to seek ‘political courage’ over Mercosur deal [online], Euronews, 20 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  35. ↑ Rapport au Premier ministre – Dispositions et effets potentiels de la partie commerciale de l’Accord UE–Mercosur en matière de développement durable. Gouvernement français, 2020-04-07. [dostęp 2026-01-02]. (fr.).
  36. ↑ a b Macron defends EU-Mercosur trade deal, as farmers protest [online], Euractiv, 3 lipca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  37. ↑ a b EU’s green trade promises face rainforest reality [online], Politico, 18 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  38. ↑ Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 7 października 2020 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki handlowej – sprawozdanie roczne za 2018 r. (2019/2197(INI)).
  39. ↑ European Parliament, Committee on International Trade, Hearing of Valdis Dombrovskis [online], European Parliament [dostęp 2023-05-24].
  40. ↑ George Lee, EU/Mercosur trade deal – What you need to know [online], RTE, 28 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  41. ↑ a b We must not barter the Amazon rainforest for burgers and steaks [online], The Guardian [dostęp 2019-07-27].
  42. ↑ Farmers, environmentalists slam ‘sell-out’ EU-Mercosur trade deal [online], France24, 29 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  43. ↑ Meat supply balance 2021 [online], Central Statistics Office (Ireland) [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  44. ↑ Watch: Farm orgs protest together against Mercosur deal [online], Agriland, 5 listopada 2024 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  45. ↑ Belgian farmers in anti-trade protest clash with police [online], Reuters, 18 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  46. ↑ France seeks to delay Mercosur trade deal vote amid farmer protests [online], Reuters, 15 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  47. ↑ EU delays massive free-trade deal with South American bloc Mercosur [online], Associated Press [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  48. ↑ a b c EU Trade Policy and Pesticide Regulations: A Toxic Relationship?. European Parliament (Policy Department for External Relations), 2021. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  49. ↑ a b Mercosur: France and the EU’s trade policy clash over agriculture. Le Monde. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  50. ↑ Commission Decision 2004/248/EC (atrazine). EUR-Lex, 2004. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  51. ↑ Commission Implementing Regulation (EU) 2020/2087 (mancozeb). EUR-Lex, 2020. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  52. ↑ Commission Implementing Regulation (EU) 2020/17 (chlorpyrifos). EUR-Lex, 2020. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  53. ↑ Commission Implementing Regulation (EU) 2020/18 (chlorpyrifos-methyl). EUR-Lex, 2020. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  54. ↑ Case T-229/04, Sweden v Commission (paraquat). CURIA. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  55. ↑ Maximum Residue Levels (MRLs). European Commission. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  56. ↑ Banned in Europe: How the EU exports pesticides too dangerous for use in Europe. Public Eye. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  57. ↑ Sharp rise in EU export trade in banned pesticides despite European Commission promises. Public Eye. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  58. ↑ EU banned pesticides: exports continue. Unearthed (Greenpeace). [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  59. ↑ Chemical pesticide use in Brazil and its impacts (publikacja w bazie PMC). PubMed Central. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
  60. ↑ EU-Mercosur-Abkommen | Greenpeace [online], greenpeace.de, 11 grudnia 2024 [dostęp 2025-01-04] (niem.).
  61. ↑ The Irish Times view on the Mercosur trade deal: the EU puts down a marker [online], The Irish Times [dostęp 2025-01-04] (ang.).
  62. ↑ Amazon rainforest is taking up a third less carbon than a decade ago [online], Carbon Brief, 18 marca 2015 [dostęp 2019-07-27].
  63. ↑ Commission d’évaluation du projet d’accord UE–Mercosur (rapport) [online], Gouvernement.fr [dostęp 2026-01-02] (fr.).
  64. ↑ Brazil’s Bolsonaro presses anti-indigenous agenda; resistance surges [online], Mongabay, 27 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  65. ↑ Maciej Olanicki, Protesty rolników poszły na marne. Zapadła ważna decyzja, blady strach padł nie tylko na Polskę [online], BiznesINFO.pl, 8 grudnia 2024 [dostęp 2025-01-04].
  66. ↑ Umowa handlowa UE-Mercosur. W Europie opór.
  67. ↑ Maciej Olanicki, Protesty rolników poszły na marne. Zapadła ważna decyzja, blady strach padł nie tylko na Polskę [online], BiznesINFO.pl, 8 grudnia 2024 [dostęp 2025-01-04].
  68. ↑ Ireland, France set to block EU-Mercosur trade deal over Amazon [online], Al Jazeera, 23 sierpnia 2019 [dostęp 2021-06-20].
  69. ↑ Dáil rejects EU-Mercosur trade deal in symbolic vote [online], The Journal, 1 lipca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  70. ↑ Accord commercial UE-Mercosur – Déclaration de Jean Asselborn [online], Gouvernement.lu, 25 sierpnia 2019 [dostęp 2021-06-20].
  71. ↑ Slovakia to block EU trade deal with Mercosur countries over Brazil’s approach to Amazon [online], bne IntelliNews, 30 sierpnia 2019 [dostęp 2020-10-24].
  72. ↑ Ireland to vote against EU-Mercosur trade deal unless Brazil honours environmental commitments [online], Malay Mail (Reuters), 23 sierpnia 2019 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  73. ↑ EU trade chief cancels Brazil trip as prospects of Mercosur deal recede [online], Financial Times, 3 grudnia 2023 [dostęp 2023-12-03].
  74. ↑ EU and Mercosur give up on clinching trade pact next week [online], Politico, 2 grudnia 2023 [dostęp 2023-12-03].
  75. ↑ Austria rejects EU-Mercosur trade deal over Amazon fires [online], The Guardian, 19 września 2019 [dostęp 2019-10-03].
  76. ↑ Le gouvernement de Wallonie s’oppose à l’accord commercial Mercosur [online], Rząd Walonii, 20 stycznia 2020 [dostęp 2020-10-24].
  77. ↑ Fiche d’un dossier législatif [online], Parlament Walonii [dostęp 2020-10-24].
  78. ↑ Fiche d’un dossier législatif [online], Parlament Brukseli [dostęp 2020-10-24].
  79. ↑ Merkel also has doubts about going ahead with EU trade agreement with Mercosur [online], IEDE, 24 sierpnia 2020 [dostęp 2020-10-24].
  80. ↑ Scholz, Milei Demand Swift Deal on EU-Mercosur Free Trade Pact [online], Bloomberg, 23 czerwca 2024.
  81. ↑ Scholz, Milei in favour of swift conclusion to EU-Mercosur deal [online], Buenos Aires Times, 9 stycznia 2024 [dostęp 2024-05-15].
  82. ↑ The trade pillar of the EU-Mercosur Partnership Agreement (Legislative Train) [online], European Parliament [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  83. ↑ France and Italy want Mercosur trade deal vote delayed amid farmer protests [online], Reuters, 15 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  84. ↑ Mercosur signature delayed to January after Meloni asked for more time [online], Euronews, 18 grudnia 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  85. ↑ #EUTrade news [online], Komisja Europejska [dostęp 2020-03-21].
  86. ↑ EU-Mercosur Association Agreement: conclusion of negotiations on the Political Dialogue and Cooperation pillar [online], Europejska Służba Działań Zewnętrznych [dostęp 2020-07-02].
  87. ↑ a b Will Ireland have a vote on the Mercosur deal? [online], Irish Examiner, 9 lipca 2019 [dostęp 2019-07-29].
  88. ↑ Mercosur bloc leaders meet to fast-track EU trade deal [online], Al Jazeera [dostęp 2019-07-29].
  89. ↑ EU-Mercosur trade deal: what it all means [online], Financial Times, 30 czerwca 2019 [dostęp 2019-07-27].
  90. ↑ Will Ireland have a vote on the Mercosur deal? [online], Irish Examiner, 9 lipca 2019 [dostęp 2019-07-29].
  91. ↑ Briefing on the life cycle of EU trade agreements [online], Transport & Environment, 3 marca 2016 [dostęp 2020-10-22].
  92. ↑ Agreement texts between EU and Mercosur adopted by the European Commission [online], European Commission (DG Trade and Economic Security), 3 września 2025 [dostęp 2026-01-02] (ang.).
  93. ↑ Umowa z Mercosur. Jest ostateczna decyzja Unii Europejskiej [online], Business Insider Polska, 9 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-09].
  94. ↑ EU-Mercosur agreement [online], European Commission – Directorate-General for Trade and Economic Security [dostęp 2026-01-25] (ang.).
  95. ↑ EFE, El Mercosur y la UE firman el acuerdo de libre comercio tras 26 años de negociaciones [online], SWI swissinfo.ch, 17 stycznia 2026 [dostęp 2026-01-25] (hiszp.).
  96. ↑ EU lawmakers deal blow to Mercosur trade deal by referring it to top court. Reuters, 2026-01-21. [dostęp 2026-01-23]. (ang.).
  97. ↑ Sustainability Impact Assessment in Support of the Association Agreement Negotiations between the European Union and MERCOSUR (Final Report). Publications Office of the European Union. [dostęp 2026-01-02]. (ang.).
Unia Europejska
Państwa członkowskie
Terytoria specjalne
wchodzące w skład Unii
na podst. art. 349 TFUE
Oficjalni kandydaci
Potencjalni i stowarzyszeni kandydaci
Byłe państwa członkowskie UE
Terytoria, które
wchodziły w skład EWG/UE

Flaga Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej

  1. ↑ do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy, ponownie jako część Unii od 1 grudnia 2009
  2. ↑ do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy

Content available under CC BY-SA 4.0.

Source: Wikipedia.