Protesty w Iranie (od 2025)

Ten artykuł dotyczy trwającego wydarzenia. Informacje w nim zamieszczone mogą się zmienić lub zdezaktualizować wraz z postępem zdarzenia, a początkowe doniesienia mogą być niepewne. Ostatnie zmiany tego artykułu mogą nie odzwierciedlać najbardziej aktualnych informacji.

Protesty w Iranie (od 2025)

Państwo	Iran
Miejsca wystąpień	ponad 200 irańskich miast
Początek wystąpień	28 grudnia 2025
Ofiary śmiertelne	od 6 do ponad 30 tys. zabitych[1][2]
Przyczyny wystąpień	autorytaryzm, cenzura internetu, represje wobec kobiet za niewłaściwy ubiór, kryzys walutowy i korupcja polityczna
Charakter wystąpień	protesty uliczne
brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Cytaty w Wikicytatach

Protesty w Iranie – antyrządowe protesty w Iranie, które rozpoczęły się 28 grudnia 2025 roku. Początkowo protesty miały charakter ekonomiczny. Pierwszy strajk zainicjowali właściciele sklepów z elektroniką, którzy zamknęli swoje punkty sprzedaży w reakcji na gwałtownie rosnącą inflację^[3]. W obliczu pogłębiającego się kryzysu gospodarczego(inne języki) w wielu miastach Iranu wybuchły kolejne strajki. Początkowo rząd uznał protesty za legalne, prezydent Iranu Masud Pezeszkian obiecał reformy, w tym zapowiadaną już wcześniej dewaluację riala^[4].

Wkrótce do strajku przyłączyli się studenci teherańskich uniwersytetów. Wówczas protesty przybrały bardziej radykalny obrót. Demonstranci, nie wierząc w rządowe obietnice, domagali się już nie reform, ale w ogóle obalenia Islamskiej Republiki. Protestujący wznosili antyrządowe slogany, a niektórzy wprost domagali się powrotu do kraju Rezy Pahlawiego, syna obalonego w wyniku rewolucji szacha^[5].

Stopniowo protesty rozlały się na większość irańskich miast, by osiągnąć punkt kulminacyjny w czwartek i piątek 8 i 9 stycznia (irański weekend). Wtedy liczba protestujących Irańczyków sięgnęła kilku milionów, a demonstracje były odnotowane w każdej z 31 irańskich prowincji. W odpowiedzi, irański rząd określił protestujących jako „zdrajców" realizujących interesy USA i Izraela i rozpoczął krwawe tłumienie demonstracji^[6]. Na bezpośredni rozkaz irańskiego Najwyższego Przywódcy Alego Chameneiego, władze zaczęły zabijać demonstrantów na masową skalę. Równolegle rozpoczęto blokowanie dostępu do internetu, by zablokować organizację kolejnych demonstracji^[7].

18 stycznia Reuters, powołując się na irańskiego urzędnika, podał, że według władz w protestach zginęło co najmniej 5 tysięcy osób, w tym około 500 funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa. Irańskie władze obwiniły „terrorystów i uzbrojonych uczestników zamieszek” o zabijanie „niewinnych Irańczyków”^[8][9].

27 stycznia 2026 Polska Agencja Prasowa podała, że wg „Iran International(inne języki)” w protestach mogło zginąć 36,5 tys. ludzi, a „Time” szacuje liczbę zgonów na ponad 30 tysięcy. Agencja Informacyjna Aktywistów Praw Człowieka (HRANA), badająca doniesienia o każdym zabitym z osobna, zweryfikowała 6126 ofiar śmiertelnych i badała jeszcze około 17 tys. niepotwierdzonych zgonów^[2].

Z zeznań lekarzy wynika, że szpitale zostały zapełnione przez postrzelonych protestujących^[10]. Wydarzenia te są opisywane jako największa masakra w historii współczesnego Iranu^{[11][12][13][14]}. Dodatkowo aresztowano kolejne dziesiątki tysięcy osób, z których niektórzy oczekują na wyrok śmierci^[15].

Rzeź protestujących stłumiła wprawdzie zamieszki, lecz w lutym odnotowano protesty studentów w Teheranie^[16].