PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Panna cotta

Knownlyx encyclopedia image
Panna cotta z dodatkiem owocowym

Panna cotta (wł. dosł. „gotowana śmietanka”) – rodzaj deseru pochodzenia północnowłoskiego (wymienia się Emilię-Romanię, Piemont lub Toskanię).

Śmietankę podgrzewa się razem z żelatyną oraz różnymi dodatkami (wanilia, mus owocowy, skórka cytrusowa), a następnie wylewa do krągłej foremki. Po przestudzeniu otrzymaną w ten sposób babeczkę wykłada się do góry dnem i przybiera, najczęściej owocami albo sosem owocowym.

Historia

Nazwa panna cotta nie pojawia się we Włoskich książkach kucharskich wydanych przed 1960[1], mimo to często wymienia się ją jako tradycyjny deser pochodzący z północnowłoskiego regionu Piemont[2]. Jedna z niepotwierdzonych historii głosi, że danie te wynalazła pewna Węgierka z Langhe na początku XIX wieku[3]. Angielski słownik z 1879 r. wspomina o daniu zwanym latte inglese (dosł. „angielskie mleko”), przygotowywanym ze śmietanki gotowanej z żelatyną i formowanej[4], chociaż inne źródła podają, że latte inglese przygotowuje się z żółtek jaj, tak jak crème anglaise[5]; być może nazwa ta odnosiła się do dowolnego preparatu o konsystencji gęstego kremu.

Potrawa może również pochodzić z francuskiego przepisu na serek bawarski fromage bavarois autorstwa Marie-Antoine’a Carême’a z książki Le Pâtissier Royal Parisien, który jest taki sam jak współczesna panna cotta, z tą różnicą, że jedną część śmietany ubija się na bitą śmietanę i dodaje do potrawy przed dodaniem żelatyny[6].

Region Piemontu umieścił panna cottę na liście tradycyjnych produktów spożywczych z 2001 roku[7]. Jego przepis obejmuje śmietanę, mleko, cukier, wanilię, żelatynę, rum i marsalę wlewane do foremki z karmelem[8]. Inny autor uważa, że tradycyjnym aromatem jest woda eau de vie, a tradycyjna prezentacja nie obejmuje sosu ani innych dodatków[9].

Panna cotta stała się modna w Stanach Zjednoczonych w latach 90. XX wieku[10][11].

Przypisy

  1. str. 14, [w:] Camilla V. Saulsbury, Panna Cotta: Italys Elegant Custard Made Easy, Turner Publishing (ang.).
  2. Staff Writer | Savannah Morning News, Panna cotta easier to make than it sounds [online], savannahnow.com (ang.).
  3. Alan Davidson, The Oxford Companion to Food, Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-280681-9 (ang.).
  4. P. Fornari, Il nuovo Carena: la casa, o Vocabolario metodico domestico: compilato sui più recenti lavori di lingua parlata, con raffronti dei principali dialetti: ad uso delle scuole, str. 498 (wł.).
  5. Pietro Fanfani, Vocabolario della lingua italiana: per uso delle scuole, 1865, str.848 (wł.).
  6. Marie-Antoine Carême, Le pâtissier royal parisien ou Traité élémentaire et pratique de la pâtisserie ancienne et moderne.... [online] (fr.).
  7. Riccardo Brocardo, I prodotti agroalimentari tradizionali del Piemonte a quota 370 [online] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] (wł.).
  8. str. 532, [w:] Bollettino Ufficiale Regione Piemonte [zarchiwizowane z adresu 2022-03-19] (wł.).
  9. str. 272, [w:] Del Conte Anna, Gastronomy of Italy (Revised ed.). Pavilion Books, ISBN 978-1-86205-958-0 (ang.).
  10. str. 441, [w:] Amanda Hesser, The Essential New York Times Cookbook: Classic Recipes for a New Century (ang.).
  11. Greg Atkinson, West Coast Cooking, 2006, ISBN 1-57061-472-5 (ang.).