PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Liberalna Partia Kanady

Liberalna Partia Kanady
Ilustracja
Państwo

Knownlyx archive image Kanada

Lider

Mark Carney

Data założenia

1867

Adres siedziby

Constitution Square, Ottawa, Ontario

Ideologia polityczna

liberalizm, socjalliberalizm[1]

Członkostwo
międzynarodowe

Międzynarodówka Liberalna[2]

Młodzieżówka

Młodzi Liberałowie Kanadyjscy

Barwy

czerwony

Obecni posłowie
157/338
Obecni senatorowie
0/105
Strona internetowa
Knownlyx encyclopedia image
Sir Wilfrid Laurier
Knownlyx encyclopedia image
Mackenzie King
Knownlyx encyclopedia image
Plakat wyborczy Mackenziego Kinga z 1930 r.
Knownlyx encyclopedia image
Lester Pearson
Knownlyx encyclopedia image
Pierre Trudeau
Knownlyx encyclopedia image
Jean Chrétien
Knownlyx encyclopedia image
Justin Trudeau

Liberalna Partia Kanady (ang. Liberal Party of Canada, fr. Parti libéral du Canada) – partia polityczna działająca w Kanadzie na stopniu federalnym. Jest to najstarsza i najdłużej sprawująca władzę partia w Kanadzie[3]. Obecnie u władzy od 2015 roku[4].

Założenia programowe

Program partii zmieniał się przez lata w zależności od epoki i oscylował pomiędzy popieraniem swobód gospodarczych (np. kadencja Jeana Chrétiena) a tworzeniem socjalnego państwa opiekuńczego (kadencja Pierre’a Trudeau). Pewne założenia ideologiczne pozostają jednak niezmienne przez ponad 150 lat historii partii.

Jak to określa oficjalny dokument[5]:
The Liberal Party of Canada is committed to the view that the dignity of each individual man and woman is the cardinal principle of democratic society and the primary purpose of all political organization and activity in such a society.

„Godność człowieka, bez względu na pochodzenie, rasę, religię, przekonania społeczne i polityczne oraz umacnianie demokracji, a przy tym jedności narodowej – są najważniejszymi wyróżnikami filozofii Partii Liberalnej.”

W gospodarce Partia Liberalna zawsze opowiadała się za zniesieniem barier ekonomicznych, liberalizacją handlu międzynarodowego, minimalizacją regulacji oraz wolnością gospodarowania. Historycznie Partia Liberalna wiązana jest z katolicyzmem, aczkolwiek współcześnie nie ma to zasadniczego znaczenia.

Sumaryczny okres rządów Partii Liberalnej w ciągu 136 lat od Konfederacji do 2004 wynosi 81 lat (plus cztery lata w koalicji). Partia Liberalna kształtowała obraz Kanady w czasie najistotniejszych momentów w jej historii. Za czasów jej rządów (lub współrządców) Kanada wzięła udział w dwóch wojnach światowych, uzyskała pełną suwerenność i stała się potęgą gospodarczą. W czasie rządów liberałów uchwalono najistotniejsze dla Kanady prawa – Konstytucję, Kartę Praw; powstały i zostały urzeczywistnione koncepcje państwa przyjaznego (lecz nie opiekuńczego) oraz społeczeństwa wielokulturowego.

Liberalna Partia Kanady jest instytucją działającą na poziomie federalnym. W każdej prowincji działają prowincjonalne partie liberalne. Są one niezależnymi partiami, posiadającymi specyficzne programy, często jednak koordynujące wzajemnie swe działania.

Liderzy

Poparcie

Wyniki w wyborach parlamentarnych od 1982[6][7]
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty (Izba Gmin) Zmiana Rząd
1984 28% 40 Opozycja
1988 31,91% Knownlyx encyclopedia image 3,91 83 Knownlyx encyclopedia image 43 Opozycja
1993 41,23% Knownlyx encyclopedia image 9,32 177 Knownlyx encyclopedia image 94 Większościowy
1997 38,37% Knownlyx encyclopedia image 2,86 155 Knownlyx encyclopedia image 22 Większościowy
2000 40,82% Knownlyx encyclopedia image 2,45 173 Knownlyx encyclopedia image 18 Większościowy
2004 36,73% Knownlyx encyclopedia image 4,09 135 Knownlyx encyclopedia image 38 Mniejszościowy
2006 30,23% Knownlyx encyclopedia image 6,5 103 Knownlyx encyclopedia image 32 Opozycja
2008 26,2% Knownlyx encyclopedia image 4,03 76 Knownlyx encyclopedia image 27 Opozycja
2011 18,91% Knownlyx encyclopedia image 7,29 34 Knownlyx encyclopedia image 42 Opozycja
2015 39,47% Knownlyx encyclopedia image 20,56 184 Knownlyx encyclopedia image 148 Większościowy
2019 33,12% Knownlyx encyclopedia image 6,35 157 Knownlyx encyclopedia image 27 Mniejszościowy
2021 32,62% Knownlyx encyclopedia image 0,5 160 Knownlyx encyclopedia image 3 Mniejszościowy
2025 43,7% Knownlyx encyclopedia image 11,08 170 Knownlyx encyclopedia image 10 Mniejszościowy

Zobacz też

Przypisy

  1. https://www.jstor.org/stable/3654693?
  2. Liberal Party of Canada Welcomes Liberal International to 2009 Convention. www.liberal.ca. [dostęp 2018-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-05)]. (ang.).
  3. Rodney P. Carlisle, Encyclopedia of Politics: The Left and the Right, SAGE Publications, 17 marca 2005, s. 274, ISBN 978-1-4522-6531-5 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
  4. Paweł Markiewicz, PISM [online], www.pism.pl [dostęp 2025-10-12].
  5. Liberal Party of Canada – Official Web Site. www.collectionscanada.gc.ca. [dostęp 2020-07-09].
  6. IPU PARLINE database: CANADA (House of Commons), election archives.
  7. W 1982 uchwalono Ustawy o Kanadzie (ang. Canada Act 1982), które zerwało ostatnie więzi zależności od parlamentu brytyjskiego.