Artis Pabriks
| Data i miejsce urodzenia |
22 marca 1966 |
|---|---|
| Minister obrony Łotwy | |
| Okres |
od 23 stycznia 2019 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Minister obrony Łotwy | |
| Okres |
od 3 listopada 2010 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Minister spraw zagranicznych Łotwy | |
| Okres |
od 21 lipca 2004 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik |
Helēna Demakova (p.o.) |
| Następca |
Helēna Demakova (p.o.) |
| Odznaczenia | |
Artis Pabriks (ur. 22 marca 1966 w Jurmale) – łotewski polityk i politolog. Deputowany krajowy, poseł do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji. Minister spraw zagranicznych (2004–2007), w latach 2010–2011 i 2019–2022 wicepremier, od 2010 do 2014 i od 2019 do 2022 minister obrony.
Życiorys
W 1992 ukończył studia na wydziale historycznym Uniwersytetu Łotewskiego, a cztery lata później uzyskał stopień doktora nauk politycznych na duńskim Uniwersytecie Aarhus. W 1996 został rektorem Vidzemes Augstskola z siedzibą w miejscowości Valmiera. Autor i współautor publikacji książkowych, napisał m.in. Etniskās proporcijas, nodarbinātība un diskriminācija Latvijā (2002), poświęconą proporcjom etnicznym i dyskryminacji w strukturze zawodowej Łotwy.
W 1998 Artis Pabriks dołączył do Partii Ludowej i z jej ramienia w 2004 wszedł w skład Sejmu. 21 lipca 2004 został mianowany ministrem spraw zagranicznych Łotwy – urząd sprawował do 28 października 2007. Był zwolennikiem tzw. deklaracji wyjaśniającej do umowy granicznej z Rosją. Z powodu tej deklaracji Rosja odmawiała ratyfikacji umowy granicznej. Dopiero po rezygnacji z dodatkowych warunków przez stronę łotewską udało się w 2008 ratyfikować umowę.
W 2006 ponownie wybrany do Sejmu, rok później odszedł z Partii Ludowej. 6 września 2008 został współprzewodniczącym nowego ugrupowania politycznego Stowarzyszenie na rzecz Innej Polityki (SCP). Uzyskał mandat poselski z ramienia SCP w wyborach parlamentarnych w 2010, jednak 3 listopada 2010 objął funkcję wicepremiera i ministra obrony w drugim rządzie Valdisa Dombrovskisa, pozostając poza parlamentem. W wyborach w 2011 uzyskał reelekcję do Sejmu, ponownie zawieszając mandat w związku z wejściem do rządu. 25 października 2011 objął stanowisko ministra obrony w trzecim gabinecie Valdisa Dombrovskisa. Funkcję piastował do stycznia 2014. Odnowił mandat poselski, wracając do pracy w parlamencie[1].
W wyborach europejskich w 2014 uzyskał mandat deputowanego do PE VIII kadencji jako jeden z czterech kandydatów Jedności[2]. W 2018 zrezygnował z członkostwa w Jedności, dołączając do koalicji Dla Rozwoju/Za!, tworzonej przez ugrupowania Kustība Par! i Dla Rozwoju Łotwy[3]. W kampanii wyborczej był kandydatem tej formacji na premiera. Uzyskał wówczas ponownie mandat posła na Sejm[4].
W styczniu 2019 ponownie stanowiska wicepremiera i ministra obrony, dołączając do rządu Artursa Krišjānisa Kariņša[5]. W tymże roku wstąpił do ugrupowania Dla Rozwoju Łotwy[6]. W kampanii wyborczej w 2022 ponownie był kandydatem liberałów na premiera[7]. Koalicja nie uzyskała jednak poselskiej reprezentacji, w grudniu 2022 Artis Pabriks zakończył pełnienie funkcji rządowych. W tym samym miesiącu został jednym ze współprzewodniczących partii Dla Rozwoju Łotwy[8]. Pełnił tę funkcję do listopada 2024, pozostał następnie członkiem zarządu ugrupowania[9]. Po odejściu z rządu został prezesem think tanku Northern Europe Policy Centre[10].
Odznaczenia
- Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania, 2004)[11]
- Honorary Companion with Breast Star Narodowego Orderu Zasługi (Malta, 2006)[12]
- Wielki Krzyż Komandorski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (Litwa, 2008)[13]
- Order Krzyża Ziemi Maryjnej II klasy (Estonia, 2012)[14]
- Wielka Wstęga Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia, 2017)[15]
- Order „Za zasługi” I klasy (Ukraina, 2022)[16]
- Medal Rady Bałtyckiej (2010)[17]
Przypisy
- ↑ Saeima apstiprina deputāta pilnvaras un atjauno mandātu sešiem deputātiem. saeima.lv, 23 stycznia 2014. [dostęp 2025-01-07]. (łot.).
- ↑ Jānis Kincis: Oficiālie rezultāti: Pirmo reizi EP krēslos sēdīsies Pabriks, Mamikins un Grigule. diena.lv, 26 maja 2014. [dostęp 2025-01-07]. (łot.).
- ↑ Pabriks pamet «Vienotību», lai pievienotos «Attīstībai/Par!». lsm.lv, 3 czerwca 2018. [dostęp 2025-01-07]. (łot.).
- ↑ Ievēlēto deputātu alfabētiskais saraksts. sv2018.cvk.lv. [dostęp 2025-01-07]. (łot.).
- ↑ Latvia gets a new government led by Krišjānis Kariņš. lsm.lv, 23 stycznia 2019. [dostęp 2025-01-07]. (ang.).
- ↑ Pabriks and Ijabs join For Development of Latvia party. lsm.lv, 3 października 2019. [dostęp 2025-01-07]. (ang.).
- ↑ «Attīstībai/Par!» par premjera amata kandidātu izvirza Pabriku. lsm.lv, 3 sierpnia 2022. [dostęp 2025-01-07]. (łot.).
- ↑ Pabriks, Ijabs, and Pūce Have Been Elected as Co-chairs of the Party „Latvijas attīstībai”. attistibai.lv, 12 grudnia 2022. [dostęp 2025-01-07]. (ang.).
- ↑ Par „Latvijas attīstībai” valdes priekšsēdētāju kļuvis Juris Pūce. attistibai.lv, 9 listopada 2024. [dostęp 2025-01-07]. (łot.).
- ↑ Dr. Artis Pabriks. defencepolicy.eu. [dostęp 2025-03-07]. (ang.).
- ↑ Real Decreto 2082/2004, de 15 de octubre, por el que se concede la Gran Cruz de la Orden de Isabel la Católica al señor Artis Pabriks, Ministro de Asuntos Exteriores de la República de Letonia. boe.es, 16 października 2004. [dostęp 2025-09-29]. (hiszp.).
- ↑ PAST RECIPIENTS OF HONORARY MEMBERSHIP IN THE NATIONAL ORDERS AND DATE OF CONFERMENT. opm.gov.mt, sierpień 2023. [dostęp 2025-10-20]. (ang.).
- ↑ Dėl Lietuvos Respublikos ir užsienio valstybių piliečių apdovanojimo Lietuvos valstybės ordinais ir medaliais Liepos 6-osios – Valstybės (Lietuvos Karaliaus Mindaugo karūnavimo) dienos proga. lrs.lt, 10 lipca 2008. [dostęp 2025-09-29]. (lit.).
- ↑ Bearers of Decorations – Artis Pabriks – Maarjamaa Risti II klassi teenetemärk. president.ee. [dostęp 2025-09-29]. (ang.).
- ↑ 2017 Autumun Conferment of Decoration on Foreign Nationals. mofa.go.jp, 2017. [dostęp 2025-09-29]. (ang.).
- ↑ Указ Президента України № 752/2022 Про відзначення державними нагородами України. president.gov.ua, 4 listopada 2022. [dostęp 2025-09-29]. (ukr.).
- ↑ People Awarded with the Medal of the Baltic Assembly, 2002 to 2023. baltasam.org. [dostęp 2025-06-11]. (ang.).
Bibliografia
- Artis Pabriks. mk.gov.lv. [dostęp 2025-01-07]. (łot.).