Wyspa Piotra I
| terytorium zależne | |||
| |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Data powstania |
1930 | ||
| Powierzchnia |
154 km² | ||
| Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||
| Języki urzędowe | |||
Położenie na mapie
| |||
Położenie na mapie
| |||
Wyspa Piotra I (norw. Peter I Øy, Peter 1.s øy) – antarktyczna wyspa pochodzenia wulkanicznego na Morzu Bellingshausena, położona około 430 km od wybrzeży Antarktydy Zachodniej. Współrzędne geograficzne: 68°51′S 90°35′W/-68,850000 -90,583333. Jest to wyspa wulkaniczna, niemal w całości pokryta lodowcem[1], a około 95% jej powierzchni pokrywa lód[2]. Jej powierzchnia wynosi 154 km², natomiast długość 18 km. Najwyższy szczyt wyspy to wulkan Lars Christensentoppen, który osiąga 1640 m n.p.m.[3]
Wyspa została odkryta w 1821 przez rosyjskiego żeglarza Fabiana Bellingshausena. Została nazwana na cześć cara Rosji Piotra I[4]. W tamtym czasie był to najdalej wysunięty na południe odkryty ląd na świecie[5]. Pierwszego lądowania na wyspie dokonali w 1929 Norwegowie Nils Larsen i Ola Olstad, których wyprawa na „Norwegii” finansowana była przez Larsa Christensena[6]. Wyspa ma brzegi urwiste i trudno dostępne, co uniemożliwiło zaplanowaną budowę bazy wielorybniczej i polarnej stacji badawczej przez Japończyków podczas Międzynarodowego Roku Geofizycznego w latach 1957–1958[7].
Norweską administracją wyspy zajmuje się Departament Spraw Polarnych Ministerstwa Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa Publicznego z siedzibą w Oslo[8]. Aneksję wyspy reguluje Ustawa o Zależności z 24 marca 1933 roku. Stanowi ona, że na wyspie obowiązuje norweskie prawo karne, prawo prywatne i prawo procesowe, a także inne przepisy, które wyraźnie stanowią, że są obowiązujące na wyspie. Ponadto akt ten stanowi, że cały obszar wyspy należy do państwa norweskiego oraz zakazuje detonowania oraz składowania na niej broni jądrowej i środków jej przenoszenia[9].
W latach 30. XX wieku roszczenia do wyspy zgłaszał ZSRR[10].
-
Pierwsze lądowanie na wyspie w 1929 -
Wybrzeże wyspy w 1994 -
Wybrzeże wyspy w 2018
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Peter I Øy. Miljøstatus i Norge. [dostęp 2025-11-29]. (norw.).
- ↑ Barr 1987 ↓, s. 65.
- ↑ Volcanoes of the Antarctic Plate and Southern Oceans. W.E. LeMasurier, J.W. Thomson (red.). American Geophysical Union, 1990, s. 512. ISBN 0-87590-172-7. (ang.).
- ↑ Остров Петра I. Почему им владеет Норвегия, а не Россия?. Дзен, 19.08.2022. [dostęp 2025-11-29]. (ros.).
- ↑ Barr 1987 ↓, s. 67.
- ↑ #KYR: Antarctica - Diplomacy. The Cove. [dostęp 2025-11-29]. (ang.).
- ↑ Henryk Gurgul: Białe pustynie – Antarktyka. Ryszard Krzysztof Borówka (red.). Poznań: Kurpisz, 2002, s. 48. ISBN 83-88276-36-0. OCLC 749629294.
- ↑ Polaravdelingen. Regjeringen. [dostęp 2025-11-29]. (norw.).
- ↑ Lov om Bouvet-øya, Peter I's øy og Dronning Maud Land m.m. (bilandsloven). Lovdata. [dostęp 2025-11-29]. (norw.).
- ↑ Остров Петра I: как Норвегия «присвоила» себе землю, открытую русскими. Русская Смёрка. [dostęp 2025-11-29]. (ros.).
Bibliografia
- Susan Barr: Norway's Polar Territories. Oslo: Aschehoug, 1987, s. 65. ISBN 82-03-15689-4. (ang.).
| Terytoria na południe od 60° | |
|---|---|
| Terytoria na północ od 60° | |
| Integralne części państw i terytoriów położonych poza Antarktyką |
