William Huskisson

William Huskisson

Data i miejsce urodzenia	11 marca 1770 Birtsmorton Court, hrabstwo Worcestershire
Data i miejsce śmierci	15 września 1830 Manchester
Pierwszy komisarz ds. lasów
Okres	od 1814 do 1823
Przewodniczący Zarządu Handlu
Okres	od 21 lutego 1823 do 4 września 1827
Minister wojny i kolonii
Okres	od 3 września 1827 do 30 maja 1828
Multimedia w Wikimedia Commons

William Huskisson (ur. 11 marca 1770 w Birtsmorton Court w hrabstwie Worcestershire, zm. 15 września 1830 w Manchesterze) – brytyjski polityk, członek stronnictwa torysów, minister w rządach lorda Liverpoola, George’a Canninga, lorda Godericha i księcia Wellington; ofiara pierwszego śmiertelnego wypadku w historii kolei.

Był synem Williama i Elizabeth Huskissonów. W 1783 roku wyjechał do Paryża i zamieszkał u swojego wuja, dr. Richarda Gema, który pracował w brytyjskiej ambasadzie. Tam zainteresował się polityką. Był członkiem „Klubu 1789”. Popierał wprowadzenie we Francji monarchii konstytucyjnej. 29 sierpnia 1790 wygłosił mowę pt. Sur les Assignats, dotyczącej wydawania asygnaty przez rząd francuski. W latach 1790–1792 blisko współpracował z brytyjskim ambasadorem w Paryżu lordem Gowerem. Wraz z nim powrócił do Wielkiej Brytanii w 1792 r.

Po powrocie Huskisson znalazł możnych protektorów – premiera Williama Pitta Młodszego i ministra spraw wewnętrznych Henry’ego Dundasa. Ponieważ Huskisson znał biegle język francuski, Dundas powierzył mu nadzór na egzekwowaniem Aliens Act, który dotyczył głównie francuskich emigrantów.

W 1795 r. otrzymał stanowisko podsekretarza ds. wojny. Rok później uzyskał miejsce w Izbie Gmin jako reprezentant okręgu Morpeth, ale początkowo brał niewielki udział w debatach parlamentarnych. 6 kwietnia 1799 poślubił Emily Milbanke, ale nie doczekał się potomstwa. W 1800 r. odziedziczył majątek swojego wuja, dr Gema. W 1801 r. zrezygnował ze stanowiska po upadku gabinetu Pitta. Rok później bez powodzenia startował w wyborach w okręgu Dover, po czym wycofał się z czynnego życia publicznego.

Powrócił w 1804 r. wygrywając wybory uzupełniające w okręgu Liskeard. Po powrocie Pitta do władzy w tym samym roku, Huskisson został sekretarzem skarbu i pozostał na tym stanowisku do śmierci Pitta w 1806 roku. W 1807 Huskisson zmienił okręg na Harwich. Kiedy premierem został książę Portland powrócił na stanowisko sekretarza skarbu, ale utracił to stanowisko w 1809. Rok później opublikował pamflet na brytyjski system walutowy. W 1812 r. ponownie zmienił okręg wyborczy, tym razem na Chichester.

Huskisson powrócił do rządu w 1814 roku, obejmując stanowisko pierwszego komisarza ds. lasów. Nadal jednak udzielał się w sprawach finansowych. Brał udział w debatach o ustawach zbożowych w latach 1814 i 1815. Pomimo iż był zwolennikiem wolnego handlu, uważał, że ustawy zbożowe są konieczne dla ratowania brytyjskiego rolnictwa. W 1819 wystosował memorandum do lorda Liverpoola dotyczące redukcji długu państwowego. W 1823 r. został członkiem gabinetu jako przewodniczący Zarządu Handlu i skarbnik floty. W tym samym roku został deputowanym z okręgu Liverpool. Zreformował Akty Nawigacyjne, nadając większe prawa statkom obcych bander. Obniżył taryfy handlowe i zabiegał o przywrócenie związkom zawodowym prawa do legalnego działania. Popierał również budowę linii kolejowej łączącej Liverpool z Manchesterem.

W 1827 r. premier lord Goderich powierzył Huskissonowi tekę ministra wojny i kolonii oraz przewodniczącego Izby Gmin. Pozostał na tym stanowisku, kiedy premierem został w styczniu 1828 książę Wellington. Jednak brak porozumienia z kolegami z gabinetu spowodował, że w maju 1828 Huskisson zrezygnował ze stanowiska. Wraz z innymi postępowymi torysami (tzw. frakcja „Canningites”) przeszedł do opozycji. Głosował za równouprawnieniem katolików, ale nie wziął udziału w żadnej debacie w tej kwestii. W Izbie Gmin zasiadał do swojej śmierci w 1830 roku.

Huskisson jest pierwszą znaną ofiarą wypadku na kolei. Wypadek miał miejsce podczas oficjalnego otwarcia kolei 15 września 1830 roku z udziałem Huskissona oraz księcia Wellingtona. Parowóz zmiażdżył mu lewą nogę. Były minister został natychmiast przewieziony do Manchesteru, gdzie zmarł kilka godzin później. Został pochowany na cmentarzu św. Jakuba w Liverpoolu.

• 1911encyclopedia.org – Biografia Williama Huskissona. 1911encyclopedia.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-11-29)]. (ang.)
• Spartacus Educational – Biografia Williama Huskissona (ang.)
• 15 września 1830 r. Ofiara postępu
• A Piece of Lowton History – Artykuł dotyczący wypadku Huskissona (ang.)