PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Uteman

Knownlyx archive image
Uteman (Huta Uteman)
Uthemannhütte
Część
Ilustracja
Tereny dawnej Huty Metali Nieżelaznych „Szopienice”
Państwo

Knownlyx archive image Polska

Województwo

Knownlyx archive image śląskie

Konurbacja

górnośląska

Miasto

Katowice

Dzielnica

Szopienice-Burowiec

W granicach Katowic

31 grudnia 1959

Strefa numeracyjna

32

SIMC
Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Uteman (Huta Uteman)”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Uteman (Huta Uteman)”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Uteman (Huta Uteman)”
Ziemia50°15′24″N 19°05′37″E/50,256667 19,093611[1]

Uteman, Huta Uteman[2][3][4] (też: pol. Utyman, Huta Utyman[5], niem. Uthemannhütte[6]) – poprzemysłowa część dzielnicy Szopienice-Burowiec w Katowicach, będąca wschodnim fragmentem dawnej szopienickiej części Huty Metali Nieżelaznych „Szopienice”. Huta nosiła imię Antona Uthemanna, dając nazwę okolicy. Tereny Utemana ograniczone są od północy i wschodu liniami kolejowymi, natomiast od południa i zachodu graniczy on z dawną hutą i kolonią Wilhelmina. Huta „Uteman” nie posiadała własnej kolonii patronackiej[7].

Budowę huty „Uthemann” wraz z prażalnią sfalerytu „Saeger” (niem. Saegerhütte) i szamotownią Gwarectwa Spadkobierców Gieschego (niem. Gewerkschaft von Giesches Erben) rozpoczęto w 1911 roku[6], a uruchomiono w roku 1912[8]. Kierownikiem budowy huty cynku „Uthemann” był inspektor hutniczy Goetz, prażalni sfalerytu „Saeger” – inspektor hutniczy Seeck, a szamotowni – kierownik ruchu Freytag[6].

W latach 1947–1949 upaństwowione Zakłady Cynkowe „Szopienice” uruchomiły tu wydział rafinerii miedzi, natomiast w 1955 roku wydział produkcji srebra, zaś w 1958 roku wydział ciekłego dwutlenku siarki. W 1973 roku na terenie dawnych hałd między hutami „Wilhelmina” i „Uthemann” zbudowano walcownię bruzdową miedzi, a w 1976 roku oddział odlewni wałków i tulei z miedzi, brązu i mosiądzu, wytwarzanych metodą ciągłą, poziomą[8].

Uteman jest niesłusznie utożsamiany z całą Hutą Metali Nieżelaznych „Szopienice”, podczas gdy stanowi jedynie jej najbardziej na wschód wysuniętą część, zlokalizowaną w Szopienicach.

Przypisy

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 143384.
  2. Starostwo Katowice, Lista kolejności osób, obowiązanych do dostarczania samochodów 1 motocykli i t. p. jako środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju w pow. Katowickim, „Gazeta Urzędowa Województwa Śląskiego”, R. XI (Nr. 4), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), 1932, s. 53 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Huta Uteman).
  3. Władysław Kropiwnicki, Skorowidz miejscowości Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego z wyszczególnieniem powiatu, posterunku względnie Komisarjatu Policyjnego tudzież Sądów Grodzkich, (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Katowice 1931, s. 24 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Miejscowość: Huta Uteman).
  4. Wiadomości potoczne. Z Katowickiego, „Górnoślązak”, R. XIV (Nr. 54), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Katowice, 6 marca 1913, s. 6 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Huta „Uteman” w Szopienicach).
  5. Katowice. (Mecz straży pożarnych), „Śląski Głos Poranny”, R. II (Nr. 220), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Katowice, 25 września 1927, s. 7 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Huta Utyman).
  6. a b c Aus Oberschlesien, Der Bau der neuen Zinkhütte, „Schlesische Zeitung”, Jg. 170 (Nr. 874), (Śląska Biblioteka Cyfrowa), Breslau, 13 grudnia 1911, s. 7 [dostęp 2026-02-19] (niem.), (Die Zinkhütte erhält, wie schon erwähnt den Namen Uthemannhütte).
  7. Topographische Karte 1:25000. 5780 Kattowitz, wyd. Vorläufige Ausgabe, [Berlin]: Reichsamt für Landesaufnahme, 1942 [dostęp 2026-02-19] (niem.), (Uthemann).
  8. a b Dariusz Zieleziński, Historia huty [online], (Huta Metali Nieżelaznych „Szopienice”), muzeumcynku.katowice.pl, 2008 [dostęp 2026-02-19] (pol.), (Hutę Cynku UTHEMANN).