Talsi
 Talsi, fragment miasta | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Powiat | |||||
| Powierzchnia |
7,85 km² | ||||
| Populacja (2025) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Kod pocztowy |
LV-3201 | ||||
Położenie na mapie Łotwy  | |||||
 57°15′N 22°36′E/57,250000 22,600000
| |||||
| Strona internetowa | |||||
Talsi (niem. Talsen, liw. Tālsa) – miasto na Łotwie, w północnej Kurlandii, na północ od drogi łączącej Rygę z Windawą, siedziba novadsu Talsi, 11 371 mieszkańców (2007).
Miasto położone jest na terenie 9 wzgórz oraz nad dwoma jeziorami. Nazwa pochodzi od liwskiego słowa talusse, oznaczającego odosobnione miejsce[2].
Od co najmniej X wieku na wzgórzu Pilskalns na terenie miasta funkcjonował gród Kurów[3]. Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1231 roku w kontekście umowy między Kurami a papieskim legatem[4]. W XIII wieku te tereny zostały podbite przez Zakon Kawalerów Mieczowych a następnie włączone do państwa zakonnego[5]. W okresie nowożytnym miasto rozwijało się jako ośrodek rzemieślniczo-handlowy, a prawa miejskie uzyskało w 1917.
W XX wieku miasto było ważnym lokalnym centrum kulturalnym, edukacyjnym i administracyjnym. Po I wojnie światowej znalazło się w granicach niepodległej Łotwy[6]. W 1935 miasto liczyło 4116, z czego większość stanowili Łotysze, a resztę stanowili Żydzi i Niemcy[7]. W czerwcu 1941 rozpoczęła się okupacja niemiecka, w której trakcie wymordowano całą żydowską populację Talsi[8]. Po wojnie Talsi znalazło się pod władzą sowiecką jako część Łotewskiej SSR. Władze ZSRR rozbudowały infrastrukturę przemysłową — m.in. w 1965 roku uruchomiono zakład przemysłu metalowego[9]. Powstały nowe dzielnice mieszkalne, rozbudowano placówki edukacyjne i kulturalne, a miasto zaczęło pełnić funkcję regionalnego ośrodka przemysłu i edukacji[10].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Population by ethnicity in regions, cities, municipalities, towns, neighbourhoods and densely populated areas at the beginning of year – Ethnicity, Time period and Territorial unit. stat.gov.lv. [dostęp 2025-08-27]. (ang.).
- ↑ Talsi Hillfort. web.archive.org. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ Talsi Hillfort. redzet.lv. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ Talsi town, Latvia. redzet.lv. [dostęp 2025-08-27]. (ang.).
- ↑ Talsi. ermakvagus.com. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ Town of Talsi. web.archive.org. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ "Talsi" - Encyclopedia of Jewish Communities in Latvia and Estonia. jewishgen.org. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ My Courland Towns - Talsi, Valdemarpils and Sabile. mycourlandtowns.wordpress.com. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ Talsi. encyclopedia2.thefreedictionary.com. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
- ↑ A Turbulent Political History and the Legacy of State Socialism in the Baltic Countries. springer.com. [dostęp 2025-08-28]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Talsen, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 148.
