PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Siedlce

Siedlce
miasto na prawach powiatu
Ilustracja
Ratusz Jacek, Pałac Ogińskich, Poczta Polska, Kościół św. Stanisława, Park Aleksandria, Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP, panorama Śródmieścia
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

Knownlyx archive image Polska

Województwo

Knownlyx archive image mazowieckie

Data założenia

1448

Prawa miejskie

1547

Prezydent

Tomasz Hapunowicz

Powierzchnia

31,86[1] km²

Wysokość

155 m n.p.m.

Populacja (31.12.2024)
• liczba ludności
• gęstość


74 780[2]
2347 os./km²

Strefa numeracyjna

25

Kod pocztowy

08-100 do 08-110

Tablice rejestracyjne

WS

Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Siedlce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Siedlce”
Ziemia52°09′49″N 22°17′15″E/52,163611 22,287500[3]
TERC (TERYT)

1464011

SIMC

0975173

Hasło promocyjne: Siedlce – Miasto Przyjazne
Siedlce – Friendly City ((ang.))[4]
Urząd miejski
Skwer Niepodległości 2
08-110 Siedlce
Strona internetowa
BIP

Siedlcemiasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce w województwie mazowieckim, na Podlasiu Południowym, pomiędzy rzekami Muchawką i Helenką, historycznie należało do ziemi łukowskiej (Małopolska)[5]. Siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji siedleckiej. Miasto stanowi lokalne i ponadlokalne centrum gospodarcze (rozwinięty handel, usługi i przemysł), edukacyjne (szkoły wyższe m.in. uniwersytet, seminarium duchowne i 10 szkół średnich, szkoła muzyczna I i II stopnia) i kulturalne (2 domy kultury, teatr, 4 biblioteki i 3 muzea).

Według danych GUS z 31 grudnia 2024 r., Siedlce liczyły 74 780 mieszkańców[2] i były pod względem liczby ludności czwartym (po Warszawie, Radomiu oraz Płocku) miastem w województwie mazowieckim, a także 46. spośród najludniejszych miast w Polsce[6].

Położenie

Knownlyx encyclopedia image
Miasto Siedlce i powiat siedlecki

Siedlce leżą na Wysoczyźnie Siedleckiej, która geograficznie jest częścią Niziny Południowopodlaskiej; między rzekami Muchawka i Helenka i zajmują powierzchnię 3186 ha[7].

Miasto położone jest w odległości[8]:

Środowisko naturalne

Przyroda

Głównym typem zieleni są tereny parkowe reprezentowane przez Park Miejski „Aleksandria” (w centrum miasta) i „Stary Park” (tereny między ul. B. Prusa i ul. gen. J. Bema); oraz tereny leśne – Las Sekulski (Sekuła). Występują także skwery i tereny zielone (m.in. skwer Wileński, skwer im. T. Kościuszki, skwer Niepodległości, tereny wokół Amfiteatru, Błonia Siedleckie, tereny przy Zalewie Miejskim). Dodatkowo po całym mieście rozrzucone są kompleksy ogrodów działkowych.

Na terenie miasta znajduje się 15 pomników przyrody[9].

Klimat

Średnia temperatura i opady dla Siedlec
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru
Średnie temperatury w dzień [°C] -1 1 6 13 19 22 23 23 18 12 4 1
Średnie temperatury w nocy [°C] -4 -4 -2 3 8 11 12 12 8 4 0 -3
Opady [mm] 16.5 18.5 22.1 26.7 34.8 52.8 50.3 42.7 39.1 22.1 25.9 22.6
Źródło: msn weather[10] 16.12.2008

W Siedlcach w dniu 11 stycznia 1940 r. odnotowano najniższą w Polsce minimalną temperaturę dobową powietrza: -41 °C.

Demografia

Knownlyx archive image Osobny artykuł: Ludność Siedlec.

Pod względem liczby ludności Siedlce są 46. miastem w Polsce, a w województwie mazowieckim zajmują 4. lokatę (po Warszawie, Radomiu i Płocku). Pod względem gęstości zaludnienia zajmują 10. pozycję na Mazowszu, a w Polsce 34. (2347 os./km²).

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. Siedlce liczyły 76 005 osób: 35 964 mężczyzn i 40 041 kobiet[11].

Rok Liczba
ludn.
1990 71 963
1995 74 575
2000 76 454
2005 77 056
2010 76 303
2019 78 185
2020 77 813
2021 76 005
2022 75 820
2023 75 502
2024 75 072
Rok Liczba
ludn.
1810 2738
1840 5800
1865 9466
1897 20 826
1911 21 949
1939 41 294
1944 27 584
1950 25 322
1960 32 587
1970 39 280
1980 54 821
Knownlyx encyclopedia image
Główna dzielnica Siedlec - Śródmieście
Knownlyx encyclopedia image
Staw w Parku Miejskim Aleksandria

Struktura demograficzna mieszkańców Siedlec według danych z 31 grudnia 2012[7]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób % osób % osób %
Populacja 76 393 100 40 236 52,67 36 157 47,33
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 14 366 18,81 6917 9,05 7449 9,75
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 49 379 64,64 24 397 31,94 24 982 32,7
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 12 648 16,56 8922 11,68 3726 4,88
Knownlyx encyclopedia image

Największą populację Siedlce odnotowały 31 grudnia 2019r. - według danych GUS 78 185 mieszkańców[12].

Knownlyx encyclopedia image
Plac gen. Władysława Sikorskiego

Piramida wieku mieszkańców Siedlec w 2014 roku[13].
Knownlyx encyclopedia image

Historia

Knownlyx archive image Osobny artykuł: Historia Siedlec.
Knownlyx encyclopedia image
Pałac Ogińskich
Knownlyx encyclopedia image
Ratusz w Siedlcach nocą siedziba Muzeum Regionalnego
Knownlyx encyclopedia image
Poczta Polska w Siedlcach
Knownlyx encyclopedia image
Przedwojenny budynek Banku Polskiego w Siedlcach

Była stolica:

Najstarszy przekaz o miejscowości Siedlce pochodzi z 1448 r. Była to najbardziej wysunięta na północ część małopolskiej ziemi łukowskiej, wchodzącej w skład województwa sandomierskiego, a od 1474 r. – województwa lubelskiego. Prawa miejskie na prawie magdeburskim Siedlce otrzymały 15 stycznia 1547 r. Prywatne miasto szlacheckie położone było w drugiej połowie XVI wieku w ziemi łukowskiej województwa lubelskiego[15]. W pierwszym stuleciu swego istnienia miasto przeżywało dynamiczny rozwój. Obszar Siedlec wzrósł pięciokrotnie, rosła liczba mieszkańców, przybywało kupców i rzemieślników. Rozwój ten przerwały w połowie XVII w. wojny. Odrodzenie miasta nastąpiło za Aleksandry Ogińskiej z rodu Czartoryskich. Dzięki niej miasto stało się jednym z ważniejszych ośrodków życia towarzyskiego i kulturalnego w Polsce. Na przedstawienia teatralne była zapraszana elita z całego kraju. Wśród licznych gości był król, Stanisław August Poniatowski. W czasie zaborów mieszkańcy brali czynny udział w powstaniach. Odzyskanie niepodległości w 1918 r. pozwoliło ponownie rozwinąć się Siedlcom.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego Siedlce – jeden z głównych ośrodków województwa lubelskiego – stanowiły ośrodek handlu i rzemiosła (krawiectwo i szewstwo). Siedlce były największym rynkiem pracy w regionie. Miasto miało dobre zaplecze oświatowe z publicznymi szkołami średnimi z wykształceniem ogólnokształcącym i zawodowym.

Pod koniec września 1939 r. Siedlce zostały na krótko zajęte przez wojska sowieckie (np. rejon dworca kolejowego), skąd po kilku dniach wycofały się na linię ustaloną paktem. W czasie II wojny światowej Siedlce były rejonem działań partyzanckich AK, BCh i NSZ. Podczas okupacji hitlerowskiej, 2 sierpnia 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 13000 Żydów. 25 listopada 1942 zostali wywiezieni do obozu zagłady Treblinka II i tam zamordowani[16].

Knownlyx encyclopedia image
Getto w Siedlcach
Knownlyx archive image Osobny artykuł: Bitwa o Siedlce (1944).

11 stycznia 1940 odnotowano najniższą temperaturę w Polsce wynoszącą -41.0 °C[17] Od 1941 roku istniał tu obóz dla jeńców radzieckich. Miasto zostało zdobyte w wyniku walk toczonych w dniach 24–31 lipca 1944 r. przez oddziały radzieckie I Frontu Białoruskiego[18]. Okres wojny przyniósł ogromne zniszczenia zabudowy miasta. Prawie połowa budynków legła w gruzach. Zniszczone zostało centrum miasta.

W 1969 r. rozpoczęła działalność Wyższa Szkoła Nauczycielska, obecnie Uniwersytet w Siedlcach. W latach siedemdziesiątych wybudowano kilka znaczących zakładów przemysłowych. W 1999 roku Siedlce odwiedził papież Jan Paweł II[19], 26 marca 2009 prezydent Lech Kaczyński, a 23 czerwca 2017 prezydent Lech Wałęsa[20].

Zabytki

Knownlyx archive image Osobny artykuł: Zabytki w Siedlcach.

Lista nieistniejących obiektów historycznych:

Knownlyx encyclopedia image
Zdjęcie przedwojennego dworca autorstwa Adolfa Gancwol-Ganiewskiego
  • Nowy Ratusz – zbombardowany w 1939 r. przez Niemców
  • Synagoga – spalona w 1939 r. przez Niemców
  • Brama-dzwonnica – zburzona w 1941 r. przez Niemców
  • Przedwojenny dworzec PKP – doszczętnie spalony w 1944 r. podczas zaciekłej obrony Niemców, po wojnie odbudowany w nowym kształcie, następnie, w roku 1999, przebudowany w formie pseudohistorycznej, jednak bez dbałości o dawny wygląd
  • Rynek miejski – obecnie nowoczesny blok mieszkalny
  • Teatr letni – rozebrany przez Niemców podczas drugiej wojny światowej

Gospodarka

Knownlyx encyclopedia image
Zakład Stadler Polska w Siedlcach

Charakterystyka gospodarki

Knownlyx archive image Osobny artykuł: Gospodarka w Siedlcach.

W części miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rybackie Siedlce[21].

W końcu 2006 r. w mieście zarejestrowanych było 7734 podmiotów gospodarczych, w tym 7496 firm z sektora prywatnego (96,6%). Dominuje sektor handlowy (łącznie z usługami naprawczymi, 2629 podmiotów), a następnie obsługi nieruchomości i firm (1224), przetwórstwa przemysłowego (610) i budownictwa (578)[22].

Swoje siedziby mają tutaj deweloperzy działający zarówno na rynku lokalnym, jak i w Warszawie. W mieście jest 578 firm budowlanych[22].

W mieście jest 11 hoteli, oraz wiele punktów gastronomicznych od restauracji po tanie puby (163 podmioty)[22].

Największym przedstawicielem lokalnego przemysłu i usług jest spółka Polimex-Mostostal S.A. – producent lekkich konstrukcji stalowych, oraz wykonawca robót budowlanych w Polsce i za granicą.

Działa tu również spółka Stadler Polska produkująca zespoły trakcyjne FLIRT i GTW, a także elektrociepłownia gazowa dostarczająca prąd i ciepło do mieszkań na terenie miasta.

W 2007 r. na terenie miasta została utworzona Specjalna strefa ekonomiczna – podstrefa Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Euro-Park Wisłosan (58,18 ha, głównie tereny w PDP, ok. 53,2 ha i PNDP, ok. 5 ha)[23].

Gospodarka komunalna

Działające od 1991 r. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej (PEC) posiada:

  • Ciepłownię Centralną o łącznej mocy ponad 156,5 MW (6 kotłów wodnych – 5 typu WR-25-013 o mocy 29 MW i 1 typu WR-10-011 o mocy 11,63 MW), uzyskiwane z miału węglowego,
  • Elektrociepłownię Gazową o mocy cieplnej 22,4 MW i elektrycznej 14,6 MW.

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji (PWiK) od 1991 posiada 3 ujęcia wody (Sekuła I 360 m³/h, Sekuła II 590 m³/h, Ujrzanów 200 m³/h) z 35 studni głębinowych, 3 stacje uzdatniania wody, oczyszczalnię ścieków poddaną gruntownej modernizacji i rozbudowie w latach 1992–1996, oraz sieć wodociągów i kanalizacji obejmującą całe miasto i przyległe wsie.

Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych (PUK) powstałe w 1991 r. z przekształcenia Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Siedlcach w jedno- osobową spółkę, zajmuje się: zarządzaniem nieruchomościami (wspólnot mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych z udziałem własności komunalnej, komunalnymi zasobami mieszkaniowymi), usługami komunalnymi i technicznymi (wywóz odpadów stałych i płynnych, oczyszczanie ulic i placów w tym zimowe utrzymanie dróg, usługi transportowe oraz dystrybucja pojemników na odpady stałe), utrzymaniem terenów zieleni (pielęgnacja, konserwacja i modernizacja terenów zieleni, w tym cmentarnych).

Zakład Utylizacji Odpadów (ZUO) utworzony został w 1999 r. przez Miasto Siedlce, Gminę Suchożebry i Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Siedlcach, podstawowym przedmiotem działalności spółki jest wywóz odpadów segregowanych, usługi sanitarne i pokrewne, badania i analizy techniczne, działalność w zakresie architektury i inżynierii oraz sprzedaż hurtowa odpadów i złomu. W sierpniu 2007 r. oddano do użytku nowoczesną sortownię odpadów w Suchożebrach.

Siedleckie Towarzystwo Budownictwa Społecznego (STBS) jest spółką utworzoną w 1997 r. przez Miasto Siedlce, jej zadaniem jest finansowanie budownictwa czynszowego w co najmniej 30% kosztów własnych i do 70% kosztów z preferencyjnego kredytu ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego udzielonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Środki własne STBS to głównie kapitał zakładowy, partycypacja w kosztach budowy osób prawnych, fizycznych i zakładów pracy oraz kaucje przyszłych najemców.

Transport zbiorowy na terenie miasta zapewnia miejska spółka MPK Siedlce Sp. z o.o.

Budżet miasta

W budżecie na 2017 r. wydatki samorządu Siedlec mają wynieść 439,5 mln zł, a dochody 460 mln zł. Zadłużenie samorządu według danych z końca 2016 r. wynosi 50,4% wysokości wykonywanych dochodów[24].

W 2017 r. największe wydatki to inwestycje w dziedzinie[22]: oświata i edukacja (39,04%), wsparcie rodzin (17,78%), transport i łączność (7,08%), pomoc społeczna (4,7%), kultura fizyczna i sport (4,02%), gospodarka mieszkaniowa (3,48%), gospodarka komunalna i ochrona środowiska (3,23%), obsługa długu publicznego (2,4%) oraz pozostałe wydatki (33,77%)[22].

Ogółem inwestycje mają wynieść około 46,8 mln zł, a to 10,66% budżetu miasta[22].

Handel

Knownlyx encyclopedia image
Galeria Siedlce

W Siedlcach jest pierwsze i największe w całym Subregionie Siedleckim Centrum Handlowo-Rozrywkowe Galeria Siedlce, Centrum Handlowe Arche oraz 9 domów handlowych.

Transport

Miasto jest znaczącym węzłem komunikacyjnym, gdzie krzyżują się 3 drogi krajowe, trzy wojewódzkie oraz 3 linie kolejowe. Około 3,5 km od centrum miasta przebiega autostrada A2 (obecnie jedynie w kierunku Warszawy).

Publiczny transport zbiorowy

Transport publiczny na terenie miasta Siedlce i wybranych miejscowości na terenie niektórych gmin powiatu siedleckiego (Kotuń, Mokobody, Mordy, Siedlce, Skórzec, Suchożebry, Zbuczyn) zapewnia miejski przewoźnik MPK Siedlce Sp. z o.o. Posiada on 35 linii dziennych i dwie okresowe (na czas Wszystkich Świętych i Dni Siedlec). Linie obsługuje 43 autobusy, większość z nich to niskopodłogowe MAN-y i Volvo[potrzebny przypis]. W 2011 r. ogłoszono przetarg na jeden nowy, niskopodłogowy autobus[25]. Ponadto Siedlce otrzymają dofinansowanie na zakup 11 nowych autobusów oraz modernizację 22 wiat przystankowych[26]. W lipcu 2024 roku miasto ogłosiło przetarg na dostawę 14 sztuk autobusów elektrycznych. Rozstrzygnięcie przetargu miało miejsce w ostatnim miesiącu roku, w rezultacie pojazdy pojawią się dzięki wyborze firmy Busnex, która w swoim asortymencie posiada "elektryki" chińskiego producenta Yutong. Realizacja jest kompleksowa, ponieważ siedlecki przewoźnik będzie miał niezbędną infrastrukturę do ładowania akumulatorów[27].

Autobusowe przewozy dalekobieżne

Za autobusowe przewozy międzymiastowe oraz na terenie powiatu siedleckiego odpowiada PKS Siedlce S.A. Zapewnia on regularne połączenia autobusowe międzymiastowe z Garwolinem, Janowem Podlaskim, Korczewem, Łosicami, Mińskiem Mazowieckim, Stoczkiem Łukowskim, Warszawą[potrzebny przypis]. Przedsiębiorstwo wykonuje również przewozy turystyczne w kraju i za granicą. Posiada 7 licencji na przewozy międzynarodowe[potrzebny przypis]. Oprócz siedleckiego PKS-u obecnie na terenie miasta komunikację zapewniają m.in. PKS "SOKOŁÓW" w Sokołowie Podlaskim SA, PKS Łuków, PKS Łosice.

Przewoźnicy prywatni

W Siedlcach i okolicy działa kilkunastu drogowych przewoźników prywatnych obsługujących regularne linie pasażerskie. Umożliwiają oni dojazd do takich miejscowości jak Brześć, Biała Podlaska, Garwolin, Korczew, Lublin, Łuków, Łosice, Międzyrzec Podlaski, Mińsk Mazowiecki, Sokołów Podlaski, Stoczek Łukowski, Warszawa, Węgrów i in. Główny przystanek komunikacji prywatnej w Siedlcach znajduje się przy ulicy H. Sienkiewicza (pod budynkiem „Mars”). Niektórzy przewoźnicy odjeżdżają też z przystanków przy ul. Armii Krajowej i dworcu PKP.

Transport drogowy

Knownlyx encyclopedia image
Autostrada A2 w Żelkowie-Kolonii koło Siedlec

Lista dróg przechodzących przez miasto:

Transport kolejowy

Knownlyx encyclopedia image
Dworzec kolejowy w Siedlcach

W mieście znajduje się stacja kolejowa przez którą przechodzą trzy linie:

Transport lotniczy

W 2014 r. przy ul. Józefa Poniatowskiego 26 oddano do użytku sanitarne lądowisko helikopterów.

Edukacja

Knownlyx encyclopedia image
I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa
Knownlyx archive image Osobny artykuł: Lista szkół w Siedlcach.

W mieście działają 32 przedszkola (15 miejskich, 17 niepublicznych), 12 szkół podstawowych, 4 licea ogólnokształcące oraz 6 zespołów szkół ponadpodstawowych i 2 szkoły wyższe (Uniwersytet w Siedlcach, Akademia Nauk Stosowanych Mazovia (dawniej Collegium Mazovia Innowacyjna Szkoła Wyższa, wcześniej Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania), a dawniej również Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych oraz Zamiejscowy Wydział Administracji Uniwersytetu w Białymstoku). Istnieje również Państwowa Szkoła Muzyczna (I i II stopnia) oraz Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy oraz Żłobek Miejski.

Kultura

Knownlyx encyclopedia image
Muzeum Diecezjalne
Knownlyx encyclopedia image
Biblioteka Główna UwS
Knownlyx encyclopedia image
Nove Kino Siedlce

W mieście znajduje się jedyny w Polsce obraz przypisywany El GrecowiEkstaza świętego Franciszka.

Miasto jest ponadlokalnym ośrodkiem kulturalnym, odbywają się festiwale, wystawy, koncerty o wymiarze ogólnopolskim[28][29].

W mieście działają trzy muzea: regionalne, diecezjalne i Jana Pawła II, oraz trzy niezależne od siebie publiczne biblioteki: Miejska Biblioteka Publiczna, Biblioteka Główna Uniwersytetu w Siedlcach, Pedagogiczna im. Heleny Radlińskiej.

W Siedlcach działa kino wielosalowe sieci Novekino.

W mieście działa też wiele grup artystycznych: formacje taneczne: LUZ i Caro Dance oraz Chór Miasta Siedlce i Teatr ES ZPiT Chodowiacy im. Alicji Siwkiewicz[potrzebny przypis].

Kina

Kina obecnie nieczynne:

  • Kino Podlasie
  • Kino Centrum
  • Kino Sojusz
  • Kino Odrodzenie

Teatry

  • CKiS im. Andrzeja Meżeryckiego – Scena Teatralna Miasta Siedlce; 408 miejsc

Imprezy cykliczne

Grupy artystyczne

  • Formacja Taneczna „Caro Dance
  • Formacja Taneczna „Luz”
  • Formacja Taneczna „TrueHardSquad Siedlce”
  • Chór Miasta Siedlce
  • Orkiestra Symfoniczna Miasta Siedlce[31]
  • Chłopięco-Męski Chór Pueri Cantores Podlachienses
  • Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Siedleckiej im.Alicji Siwkiewicz „Chodowiacy”
  • Teatr ES
  • Zespoły muzyczne: PodobaMiSię (reggae/ska), Vibrant (hellrock), Upstream (rock), Norvid,
  • a także liczne grupy literackie i zespoły folklorystyczne działające na terenie miasta
  • Kolejowa Orkiestra Dęta PKP PLK przy Zakładzie Linii Kolejowych w Siedlcach[32]

Grupy teatralne

  • Teatr ES
  • Teatr Aluzja
  • Teatr Studencki CHWILA
  • Teatr FANUM
  • Teatr Dziecięcy Dramma-Mia

Media

Na terenie miasta działa lokalna telewizja (TV Wschód, w ramach telewizji kablowej Vectra S.A.), a także siedlecka telewizja internetowa SiedlceTV.pl oraz rozgłośnia radiowa Radio Eska Siedlce, Radio dla Ciebie, Katolickie Radio Podlasie. Mają tu swoje redakcje: Kurier Mazowiecki (TVP3 Warszawa).

Telewizja

  • TV Wschód – program lokalny Telewizji Kablowej Vectra S.A. – kanał 33, Kanał 140
  • TV Powiat – internetowa telewizja lokalna, skupiająca się na tematyce nie tylko miasta, ale i całego powiatu siedleckiego
  • SiedlceTV.pl – internetowa telewizja siedlecka

Radio

Rozgłośnie nadawane z Siedlec:

Prasa

  • Tygodnik Siedlecki – gazeta lokalna, wydawana od 1983 roku
  • Życie Siedleckie – tygodnik, ukazuje się od 2001 roku
  • Echo Katolickie
  • Prestiż Magazyn Lokalny
  • Nasze Miasto wydanie Siedlce
  • Gazeta Wyborcza, wydanie stołeczne (obejmujące Siedlce)
  • Gazeta Ogłoszeniowa
  • Kurier Siedlecki – bezpłatny miesięcznik wydawany przez UM
  • Gazeta Siedlecka – bezpłatny tygodnik
  • Info Siedlce – bezpłatny tygodnik
  • Kultura Siedlecka – bezpłatny miesięcznik kulturalny
  • Gazeta Targowa
  • Siedlecki Nieregularnik Literacki
  • Czuwajka
  • Nasz Przewodnik[33]

Portale internetowe

  • spin.siedlce.pl[34] (Siedlecki Portal Informacyjny)
  • podlasie24.pl[35] (Regionalny Portal Informacyjny – Katolickie Radio Podlasie)
  • sportsiedlce.pl[36] (Siedlecki Portal Sportowy)
  • siedlcenews.pl[37] (Siedlecki Portal Informacyjny)

Sport i rekreacja

Agencja Rozwoju Miasta

Stadion Miejski na Błoniach Siedleckich
Knownlyx encyclopedia image
trybuna zachodnia
Knownlyx encyclopedia image
ławka rezerwowych
Knownlyx encyclopedia image
bramka
Knownlyx encyclopedia image
sektor gości
Knownlyx encyclopedia image
widok na tył trybuny
Knownlyx encyclopedia image
Stadion lekkoatletyczny w Siedlcach

Administrowaniem obiektów sportowych w mieście Siedlce (m.in. stadionem piłkarskim, lekkoatletycznym, halą sportową czy w sezonie zimowym sztucznym lodowiskiem) od 2007 r. zajmuje się Agencja Rozwoju Miasta Siedlce[38] (do 2012 roku Ośrodek Sportu i Rekreacji), który powstał z inicjatywy UM Siedlce i przejął je od MKS Pogoń Siedlce.

Kompleks sportowy na siedleckich Błoniach

W skład kompleksu sportowego docelowo mają wchodzić:

Wiosną 2010 r. rozpoczęła się budowa nowego stadionu, mieszczącego się na siedleckich Błoniach przy ul. Północnej. Stadion został zbudowany w ramach projektu budowy Regionalnego Ośrodka Sportu, Rekreacji, Rehabilitacji i Turystyki. Oficjalne wmurowanie aktu erekcyjnego nastąpiło 24 czerwca 2010 r. I etap budowy zakończył się 11 czerwca 2011 r. uroczystym otwarciem stadionu.

W ramach projektu zostały wykonane: zadaszona trybuna na ok. 3 tys. widzów, 6 boisk treningowych, w tym dwa z trybunami na 300 i 400 miejsc, parkingi na 289 pojazdów (I etap).

W 2011 r. rozpoczęto prace związane z budową aquaparku, który według planów miał być gotowy na zimę 2012/2013.

W 2016 r. oddano do użytku nowy hotel oraz postawiono 4 maszty oświetleniowe na stadionie.

W kolejnym okresie budowy ROSRRiT mają zostać wykonane pozostałe 3 trybuny na ok. 5 tys. widzów, hala widowiskowa dla 2000 widzów[39].

Obiekty sportowe przy ul. Prusa

W skład Ośrodka Sportu znajdującego się przy ul. Bolesława Prusa 6 wchodzą:

  • Stadion lekkoatletyczny
  • Hala sportowa
  • Sztuczne lodowisko (poza sezonem rolkowisko)
  • Siłownia
  • Sala tenisa stołowego
  • Korty tenisowe
  • Skateplaza

Kryta pływalnia

Knownlyx encyclopedia image
Park Wodny Siedlce

W mieście istnieją dwie kryte pływalnie. W Parku Wodnym Siedlce znajduje się basen sportowy o wymiarach 25 × 21 m z ośmioma torami pływackimi, a także basen do nauki pływania, basen rekreacyjny, brodzik dla dzieci, jacuzzi, zjeżdżalnie wodne.

Druga kryta pływalnia z basenem dł. 25 m, mieści się ona przy SP nr 8 im. ks. kard. St. Wyszyńskiego.

Kluby sportowe

Siedleckie kluby sportowe i prowadzone przez nie sekcje:

Knownlyx encyclopedia image
Mecz towarzyski MKP Pogoń SiedlceJagiellonia Białystok (28.04.2009)

Wspólnoty wyznaniowe

Knownlyx encyclopedia image
Katedra Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny
Knownlyx encyclopedia image
Kościół św. Stanisława
Knownlyx encyclopedia image
Cerkiew prawosławna Świętej Trójcy

Miasto jest siedzibą rzymskokatolickiej diecezji siedleckiej. Na terenie Siedlec funkcjonuje dekanat siedlecki z 10 parafiami rzymskokatolickimi (11 kościołów, w tym kościół garnizonowy), parafia prawosławna, kilka wspólnot protestanckich oraz dwa zbory Świadków Jehowy.

Katolicyzm

Kościół rzymskokatolicki

Prawosławie

Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny

Protestantyzm

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego

Kościół Boży w Chrystusie

  • Chrześcijańska Wspólnota „Jozue”[44]

Kościół Boży w Polsce

Kościół Ewangelicznych Chrześcijan

Kościół Jezusa Chrystusa Wiary Chrześcijańskiej

  • Zbór Kościoła Jezusa Chrystusa Wiary Chrześcijańskiej w Siedlcach

Kościół Zielonoświątkowy

  • Zbór Kościoła Zielonoświątkowego w Siedlcach[47]

Świadkowie Jehowy

Świadkowie Jehowy

Zgromadzenia zakonne

Zakony i zgromadzenia żeńskie
Zakony i zgromadzenia męskie

Administracja

Urzędy i instytucje

Knownlyx encyclopedia image
Sąd Okręgowy w Siedlcach

W Siedlcach znajduje się wiele instytucji publicznych o zasięgu subregionalnym[50]. Są to:

Knownlyx encyclopedia image
Urząd Miasta Siedlce

Z granicami powiatu nie pokrywa się także zasięg:

Znajdują się tutaj wszelkie instytucje powiatowe:

Do instytucji o mniejszym zasięgu należą:

Podział administracyjny

Dzielnice i części miasta według TERYT

Knownlyx encyclopedia image

Osiedla

Knownlyx encyclopedia image
Os. Nad Zalewem

Bezpieczeństwo

Ochrona zdrowia

Knownlyx encyclopedia image
Szpital Miejski w Siedlcach

Na terenie miasta działają dwa szpitale (Miejski, Wojewódzki), oraz 5 przychodni specjalistycznych. Poza tym na terenie miasta działa poliklinika MSWiA, prywatne przychodnie oraz 27 aptek[53].

Aktualnie

W przeszłości

Policja

Na terenie miasta znajduje się Komenda Miejska Policji[54], z siedzibą na ul. Starowiejskiej 66[55]. Siedlecka komenda podlega Komendzie Wojewódzkiej Policji z siedzibą w Radomiu. Struktura komendy obejmuje 7 wydziałów oraz 5 samodzielnych zespołów. W skład Wydziału Prewencji wchodzą m.in. 2 Rewiry Dzielnicowych. Komenda Miejska Policji w Siedlcach swoim zasięgiem służbowym obejmuje oprócz miasta Siedlce, 13 gmin powiatu siedleckiego. Na terenie trzech miejscowości gminnych tj. w Mordach, Mokobodach i Skórcu swoje siedziby mają komisariaty Policji. W miejscowości Zbuczyn znajduje się Posterunek Policji podlegający bezpośrednio Komisariatowi Policji w Mordach.

Straż Miejska

W mieście istnieje także Straż Miejska[56], która dysponuje 20 strażnikami oraz 3 radiowozami, w jej kompetencji jest obsługa miejskiego systemu monitoringu (11 kamer)

Państwowa Straż Pożarna

Siedlecka straż pożarna ma długą tradycję i historię, powstała bowiem 1 października 1877 r.[57] Od 1892 r. znajdowała się w Nowym Ratuszu na ul. Kazimierza Pułaskiego 34, lecz siedziba została wysadzona przez Niemców w 1939 roku[58]. Przez lata w Siedlcach działała zarówno straż zawodowa, jak i ochotnicza[59]. Dziś za ochronę przeciwpożarową i ratownictwo w mieście Siedlce oraz powiecie siedleckim odpowiada Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Siedlcach[60] znajdująca się przy ul. Czerwonego Krzyża 45, w skład której wchodzą:

  • Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 1,
  • Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 2 przy ul. Składowej 7G (dawna straż kolejowa).

KM PSP w Siedlcach jest organizatorem na terenie powiatu siedleckiego Krajowego Systemu Ratowniczo – Gaśniczego (KSRG) do którego przynależą 23 jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP). Służbę w komendzie pełni 130 funkcjonariuszy PSP (strażaków) w systemie zmianowym i codziennym. Na wyposażeniu siedleckiej komendy znajduje się nowoczesny, specjalistyczny sprzęt ratowniczo-gaśniczy, w tym drabina mechaniczna SCD40 MAGIRUS, 25 metrowy podnośnik SH25 MAN, ciężki samochód ratownictwa technicznego SCRt RENAULT KERAKS, ciężki samochód ratownictwa drogowego SCRd MEGACITY VOLVO, średni samochód ratownictwa chemicznego SRchem IVECO, 3 średnie samochody ratowniczo-gaśnicze marek MAN i MERCEDES, 2 ciężkie samochody gaśnicze marek MAN i SCANIA, jeden lekki samochód ratownictwa technicznego SLRt MERCEDES, samochód kwatermistrzowski SCKw SCANIA, pojazdy rozpoznawczo-ratownicze SLRr TOYOTA, FORD, ISUZU i administracyjne, oraz przyczepy pompowe i agregaty. W strukturze komendy funkcjonują 2 pododdziały Centralnego Odwodu Operacyjnego kraju ze specjalistyczną grupą ratownictwa chemiczno-ekologicznego SIEDLCE 6 oraz specjalistyczną grupą ratownictwa wysokościowego SIEDLCE 7. Koordynacją działań ratowniczych zajmuje się Stanowisko Kierowania Komendanta Miejskiego wspólnie z dyspozytornią pogotowia ratunkowego MUW. Rozpoznawaniem zagrożeń pożarowych i innych miejscowych oraz nadzorem nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych zajmuje się sekcja kontrolno-rozpoznawcza. Średnia liczba zdarzeń usuwanych w ciągu roku przez jednostki ratowniczo gaśnicze komendy miejskiej wynosi ok. 2200 zdarzeń.

Nadajniki RTV

  • RON EmiTel ul. Błonie, 52°10′14″N 22°16′47″E
  • Budynek Urzędu Wojewódzkiego ul. Piłsudskiego 38, 52°10′05″N 22°16′37″E
  • Komin PEC ul. St. Starzyńskiego Połud.Dzieln.Przemysłowa (155+58 m n.p.m.) 22°18′26″E 52°09′40″N
  • RTCN EmiTel Chotycze k. Łosic (185+300 m n.p.m.) 22°47′05″E 52°11′16″N

Mieszkańcy

W 1889 w mieście tym urodził się Bernard Goldstein, polski żyd, pisarz i jeden z liderów lewicowej żydowskiej partii Bund (partia).

Miasta partnerskie

Miasto[61] Kraj Rok podpisania umowy
Pescantina Knownlyx archive image Włochy 1993
Dasing Knownlyx archive image Niemcy 1998
Wołkowysk Knownlyx archive image Białoruś 2000[potrzebny przypis]
Sabinov Knownlyx archive image Słowacja 2001
Rejon wileński Knownlyx archive image Litwa 2002
Berdyczów Knownlyx archive image Ukraina 2005

W 2022 roku, w związku z agresją Rosji na Ukrainę, Siedlce zerwały trwającą od 2008 roku współpracę z rosyjskim miastem Kirow[62].

Zobacz też

Przypisy

  1. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2024 roku [online], Główny Urząd Statystyczny, 22 lipca 2024 [dostęp 2024-10-23] (pol.).
  2. a b GUS, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2024 r. (stan w dniu 31.12) [online], stat.gov.pl [dostęp 2025-06-16].
  3. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 121807.
  4. Symbole miasta. siedlce.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-22)]..
  5. O mieście. siedlce.pl. [dostęp 2017-10-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-24)].
  6. Lista miast w Polsce (spis miast, mapa miast, liczba ludności, powierzchnia, wyszukiwarka) [online], Polska w liczbach [dostęp 2021-08-19] (pol.).
  7. a b Bazy Danych. GUS. [dostęp 2013-12-17]. (pol.).
  8. Według Google Maps.
  9. Pomniki przyrody – powiat siedlecki. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie.
  10. Weather averages for Siedlce, POL. [dostęp 2008-12-16]. (ang.).
  11. https: //stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5515/3/16/1/polski_rocznik_demograficzny_2022.pdf
  12. GUS - Bank Danych Lokalnych [online], bdl.stat.gov.pl [dostęp 2025-03-16].
  13. Siedlce w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-03], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  14. a b c d e Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 231-233
  15. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  16. Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part A, s. 431.
  17. Czy w Siedlcach notowano -41? | [online] [dostęp 2020-04-29] (pol.).
  18. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939-1945”, Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, s. 635–637.
  19. Rocznica wizyty Jana Pawła II w Siedlcach | [online] [dostęp 2020-04-29] (pol.).
  20. Lech Wałęsa w Siedlcach | [online] [dostęp 2020-04-29] (pol.).
  21. M.P. z 1982 r. Nr 10, poz. 74.
  22. a b c d e f Ogólne informacje gospodarcze. (pol.).
  23. Siedlecki Serwis dla Inwestorów.
  24. Wykonanie budżetów JST woj Mazowieckiego za 2016 r. w podziale na kwartały (raport z dnia 22.06.2014) → Tab.1 poz. 12 i poz. 23; Tab.4a poz. 10 i poz. 29. Regionalna Izba Obrachunkowa w Warszawie. [dostęp 2014-10-18].
  25. MPK SIEDLCE – AKTUALNOŚCI – rozkład jazdy autobusów, stacja benzynowa, stacja kontroli pojazdów, myjnia, warsztat samochodowy. mpk.siedlce.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-05-12)]..
  26. Tygodnik Siedlecki.
  27. Siedlce wybierają Yutongi [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2024-12-02] (pol.).
  28. hosannafestival.
  29. targi-rolnicze/.
  30. Strona biegjacka.pl
  31. Oficjalna strona Miasta Siedlce: Jest Orkiestra Symfoniczna. siedlce.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-22)]..
  32. Informacja o orkiestrze na portalu podlasie24.pl
  33. Nasz Przewodnik.
  34. www.spin.siedlce.pl.
  35. podlasie24.pl.
  36. SportSiedlce.pl.
  37. www.siedlcenews.pl.
  38. Agencja Rozwoju Miasta Siedlce.
  39. W budowie: Regionalny Ośrodek Sportu, Rekreacji, Rehabilitacji i Turystyki – Stadiony.net.
  40. a b c d e f g h i j Dekanat siedlecki, diecezja.siedlce.pl [dostęp 2022-09-06].
  41. Dekret biskupa Józefa Guzdka ustalający przynależność parafii wojskowych do dekanatów [online], Ordynariat Polowy Wojska Polskiego [dostęp 2022-09-06] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-23] (pol.).
  42. Dekanat Biała Podlaska, orthodox.pl [dostęp 2022-09-06].
  43. Zbory, adwent.pl [dostęp 2022-09-06].
  44. Zbory, kbwch.pl [dostęp 2022-09-06].
  45. Adresy kościołów, kosciolbozy.pl [dostęp 2022-09-06].
  46. Zbory KECh w Polsce, kech.pl [dostęp 2022-09-06].
  47. O nas, wierni.org [dostęp 2022-09-06].
  48. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2017-02-01].
  49. Świadkowie Jehowy w Siedlcach wznawiają publiczną działalność [online], zyciesiedleckie.pl, 24 czerwca 2022.
  50. Instytucje i Urzędy państwowe. siedlce.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-16)]..
  51. Dane teleadresowe - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Portal Gov.pl [online], Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [dostęp 2025-11-15].
  52. Okręgowy Urąd Miar w Warszawie, Wydział Zamiejscowy w Siedlcach
  53. Spis aptek. siedlce.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-10-16)]..
  54. Komenda Miejska Policji w Siedlcach.
  55. Jerzy Długosz: Policja żegna się z siedzibą na prusa. Życie Siedleckie. [dostęp 2015-03-01]. (pol.).
  56. Straż Miejska w Siedlcach.
  57. Rafał Dmowski, Ochrona przeciwpożarowa w Siedlcach przed I wojną światową, [w:] Z dziejów wojskowości polskiej: księga jubileuszowa profesora Kazimierza Pindla w 70. rocznicę urodzin / pod red. Janusza Gmitruka, Wojciecha Włodarkiewicza. – Warszawa ; Siedlce: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, 2008, s. 111–127. https://repozytorium.uph.edu.pl/handle/11331/297.
  58. Siedlce – Nowy Ratusz [online], fotopolska.eu [dostęp 2025-07-19] (pol.).
  59. Rafał Dmowski, Straż Ogniowa Ochotnicza w Siedlcach (1915 – 1920),, [w:] Strażacy Podlasia w walce o niepodległość w 1918 roku. 80 lat Ochotniczej Straży Pożarnej w Kotuniu, praca zbiorowa pod redakcją Arkadiusza Kołodziejczyka i Zbigniewa Todorskiego. – Siedlce: Instytut Historii Akademii Podlaskiej, 1999, s. 57–78. https://repozytorium.uph.edu.pl/handle/11331/263.
  60. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Siedlcach.
  61. Miasta partnerskie [online], Oficjalny portal miasta Siedlce [dostęp 2023-09-27].
  62. Siedlecki samorząd zerwał współpracę z dotychczasowym miastem partnerskim Kirów w Rosji. eska.pl, 2022-03-30. [dostęp 2022-03-31].

Bibliografia

  • Aleksandra Ogińska i Siedlce w trzech pamiętnikach z XIX wieku. Wstęp i oprac. Rafał Dmowski i Artur Ziontek. Siedlce 2007. Książka dostępna w wersji cyfrowej https://repozytorium.uph.edu.pl/handle/11331/256
  • Piotr Ługowski, Siedlce w kręgu sztuki. Artyści i ich dzieła, Siedlce 2023. Wyd. Miejska Biblioteka Publiczna w Siedlcach.
  • Piotr Ługowski: Kościół św. Stanisława w Siedlcach. Studium historyczno-artystyczne obiektu. „Wschodni Rocznik Humanistyczny” t. 3, 2006.
  • Piotr Ługowski: „De aedificis parochialis” przy kościele św. Stanisława w Siedlcach. „Wschodni Rocznik Humanistyczny” t. 4, 2007.
  • Piotr Ługowski: „Brama Księżnej Ogińskiej” w Siedlcach – domniemane dzieło Szymona Bogumiła Zuga. „Biuletyn Historii Sztuki” 71(2009), z.3, s. 361–367.
  • Piotr Ługowski, Artyści i rzemieślnicy na usługach Aleksandry Ogińskiej w Siedlcach, [w:] Zmierzch i Świt. Stanisław August i Rzeczpospolita 1764-1795, red. A. Antoniewicz, R. Kosińska i P. Skowroński, Warszawa 2015, s. 109–135.
  • Piotr Ługowski, „Aby to mogło być ubogo, a chędogo, w proporcji moich możliwości”. Przemiany siedleckiego pałacu Aleksandry Ogińskiej w świetle źródeł archiwalnych, [w:] LAUDATOR TEMPORIS ACTI. Studia z dziejów sztuki i kultury ofiarowane Księdzu Doktorowi Janowi Niecieckiemu w 65. rocznice urodzin, Lublin 2015, s. 219–232.
  • Piotr Ługowski, Aleksandria (vel Aleksandrów) – sentymentalny ogród Aleksandry Ogińskiej w Siedlcach w świetle źródeł archiwalnych [w:] Residentiae tempore belli et pacis. Materiały do badań i ochrony założeń rezydencjonalnych i obronnych, red. P. Lasek, P. Sypczuk, Warszawa 2019, s. 180-197.
  • Dorota Mączka: Kościół św. Stanisława w Siedlcach 1532-2000. Siedlce 2001.
  • Danuta Michalec: Aleksandra Ogińska i jej czasy. Siedlce 1999.
  • Siedlce 1448–2007. Red. Edward Kospath-Pawłowski. Wyd. 2. zmienione i poszerzone. Siedlce 2007.
  • Antoni Winter: Dzieje Siedlec 1448–1918. Warszawa 1969.
  • Artur Ziontek: Siedlecki dwór artystyczny Aleksandry Ogińskiej. W zbiorze: Małe miasta. Społeczność. Red. Mariusz Zemło. Lublin 2011.
  • Nasz Przewodnik

Linki zewnętrzne