PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Serwatka

Knownlyx encyclopedia image
Produkcja sera – serwatka zebrana w wiaderkach
Knownlyx encyclopedia image
Szklanka serwatki

Serwatka – prawie klarowna ciecz, odpad[1] przy produkcji sera lub kazeiny z mleka krowiego. Stanowi 50–60% suchej masy mleka (pozostała część jest zawarta w oddzielonym od serwatki skrzepie)[2].

W warunkach przemysłowych serwatka jest groźnym ekologicznie odpadem[1]. Objętościowo na 1 część uzyskanego sera wypada prawie 10 części serwatki. Zagospodarowywana jest jako pasza lub surowiec do produkcji laktozy oraz odżywek białkowych. Jest również wykorzystywana do produkcji napojów mlecznych na bazie serwatki[2][3].

Przy produkcji serów podpuszczkowych oraz dojrzewających otrzymywana jest serwatka słodka, przy produkcji twarogów serwatka kwaśna. Produkuje się również serwatkę mieszaną. Niegdyś serwatka była środkiem kosmetyczno-leczniczym na skórę oraz stosowana przy oparzeniach[3].

Próbowano znaleźć zastosowania dla dużych ilości tej substancji, m.in. poprzez odizolowanie białek serwatkowych, co okazało się dość skomplikowane. Uzyskuje się je dzięki procesom rozdzielczym, m.in. ultrafiltrację (UF) i wymianę jonową[4].

Właściwości odżywcze

Wartość odżywcza
Serwatka płynna
(100 g)
Wartość energetyczna 104 kJ (25 kcal)
Białka 0,8 g
Węglowodany 5,1 g
Tłuszcze 0,1 g
Woda 93,4 g
Dane liczbowe na podstawie: [5]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[6]
Aminokwasy[5]
(w 100 g)

Przypisy

  1. a b Oliwia Sokołowska: Odpady: Zagospodarowanie odpadów z przemysłu mleczarskiego. forummleczarskie.pl, 2019-08-09. [dostęp 2023-08-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-01-24)]. (pol.).
  2. a b Witold Szczurek. Produkty przetwarzania serwatki i ich zastosowanie w paszy dla kurcząt brojlerów – aspekt żywieniowy i fizjologiczny. „Wiadomości Zootechniczne”. XLVI (4), s. 41–52, 2008. Kraków: Instytut Zootechniki PIB. ISSN 1731-8068. [dostęp 2017-04-01]. 
  3. a b Sławomir Maślanka, Agnieszka Kos, Izabela Czopek, Łukasz Adam. Badanie stężenia kwasu mlekowego, otrzymanego w procesie fermentacji mlekowej laktozy, zawartej w serwatce poprodukcyjnej przy udziale Lactobacillus. „Chemik”. 69I (4), s. 241–251, 215. Gliwice: Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego. ISSN 0009-2886. [dostęp 2017-04-01]. 
  4. Story Design Sp, Białko serwatkowe – co to jest białko serwatkowe i jakie ma właściwości? [online], wiadomoscispozywcze.pl [dostęp 2024-09-11] (ang.).
  5. a b Hanna Kunachowicz; Beata Przygoda; Irena Nadolna; Krystyna Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. wydanie II zmienione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 86. ISBN 978-83-200-5311-1.
  6. Dietary Reference Intakes Tables and Application, Institute of Health, The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (ang.).