PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Roman Landowski

Roman Landowski
Ilustracja
Ławka Romana Landowskiego w Tczewie
Pełne imię i nazwisko

Roman Michał Landowski

Data i miejsce urodzenia

25 listopada 1937
Świecie

Data i miejsce śmierci

22 sierpnia 2007
Tczew

Zawód, zajęcie

literat, regionalista

Narodowość

polska

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi
Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”

Roman Landowski (ur. 25 listopada 1937 w Świeciu, zm. 22 sierpnia 2007 w Tczewie) – polski poeta, prozaik i publicysta, księgarz, bibliotekarz, edytor, regionalista kociewski, Honorowy Obywatel Miasta Tczewa.

Życiorys

Syn Konrada, pracownika PKP, i Urszuli Polmańskiej. Ojciec został zamordowany przez Sowietów.

Roman Landowski od 1950 mieszkał w Tczewie, gdzie po maturze zaocznie uzupełnił studia zawodowe w zakresie kultury i oświaty dorosłych oraz bibliotekarstwa. Był między innymi księgarzem, bibliotekarzem i edytorem. Założył tczewski teatr poezji i publicystyki Scena Literacka „Propozycje”, który prowadził w latach 1964–1975. Był członkiem Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy i Klubu Literackiego „Poeticon” oraz jednym z założycieli Towarzystwa Miłośników Ziemi Tczewskiej, Kociewskiego Kantoru Edytorskiego oraz Dyskusyjnego Klubu Filmowego „Sugestia”. Pracował w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Tczewie początkowo jako bibliotekarz, a w latach 1981–1985 pełnił funkcję dyrektora tej placówki. W latach 1985–2007 kierował redakcją „Kociewskiego Magazynu Regionalnego”, czasopisma społeczno-kulturalnego poświęconego historii i współczesności Kociewia. Był autorem „Bedekera Kociewskiego” oraz redaktorem w Wydawnictwie Diecezjalnym w Pelplinie.

Jako pisarz debiutował w 1958 w Bydgoszczy kilkoma wierszami na łamach prasy wojskowej. Jego debiutem książkowym był zbiór poezji „Pejzaże serdeczne” (ZK-P, Gdańsk 1979). Utwory zamieszczał w czasopismach społeczno-kulturalnych, ogłaszał je również na antenie radiowej. W przeszłości związany z tczewskim pismem społecznym „Uwaga” i gdańskim kwartalnikiem „Pomorze”. Zajmował się również publicystyką i drobną twórczością poetycką (fraszki, teksty piosenek). Od 1984 był członkiem Związku Literatów Polskich[1]. 29 czerwca 1987 został wybrany wiceprezesem Zarządu Gdańskiego Oddziału ZLP[2].

Tczewianin Roku 2000. W 2003 Rada Miasta Tczewa przyznała mu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Tczewa w uznaniu jego zaangażowania na rzecz Tczewa i Kociewia oraz za promocję miasta i twórczość literacką.

Mąż Amelii, ojciec Janusza, prezesa Towarzystwa Miłośników Ziemi Tczewskiej[3]. Od 2001 mieszkał w Czarnej Wodzie.

Zmarł po długiej i ciężkiej chorobie w szpitalu w Tczewie[4]. Pochowany 25 sierpnia 2007 na cmentarzu Nowym przy ul. 30-go Stycznia w Tczewie[5].

Twórczość

  • Pejzaże serdeczne. Wiersze, Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1979.
  • Jasna i Dersław. Baśnie, podania i opowieści z Kociewia, Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1981.
  • Ziemia czeka na dłoń, Olsztyn; Białystok: Pojezierze, 1981.
  • Wyrok u Wszystkich Świętych, Katowice: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1985.
  • Szkice regionalne. Arkusz poetycki Andrzeja Grzyba, Romana Landowskiego, Romana Senskiego, Tczew; Starogard Gdański: Kociewski Kantor Edytorski, 1987.
  • Pieśń ujdzie cało. O działalności Chóru Męskiego „Echo” w Tczewie, Gdańsk: Wojewódzki Ośrodek Kultury; Tczew: Klub Kultury Fabryki Przekładni Samochodowych „Polmo”, 1988.
  • Łabędzi lot Damroki. Baśnie i podania z pomorskich jezior, Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1989.
  • Wychodzenie z mroku. Modlitwy grzesznego poety, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski, 1990.
  • Muzyka na wierzby i płowiejące niwy, Tczew: Kociewski kantor Edytorski, 1992.
  • Kultura ludowa Kociewia, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski, 1995.
  • Tczew - spacery w czasie i przestrzeni. Cz. 1, Od osady do miasta, Tczew: Gazeta Reklamowa, 1995.
  • Tczew - spacery w czasie i przestrzeni. Cz. 2, Ludzie i zdarzenia, Tczew: Gazeta Reklamowa, 1996.
  • Tczew w starej fotografii, Tczew: Gazeta Reklamowa; Kociewski Kantor Edytorski, 1997.
  • Jasna i Dersław. Baśnie, podania i opowieści z Kociewia, Tczew: Gazeta Reklamowa, 1998.
  • Garść śmiechu i pieprzu szczypta, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski, 1997.[współautor Andrzej S. Fleming].
  • Tczew w starej fotografii, Tczew: Kociewski kantor Edytorski, 1997.
  • Tczew w starej fotografii. Cz. 2, Tczew: Gazeta Reklamowa, 1998.
  • Powrót do miejsc pamiętanych, Pelplin: „Bernardinum”, 1999.
  • Tczew - wizerunek współczesny, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski, 1999.
  • Dawnych obyczajów rok cały. Między wiarą, tradycją i obrzędem, Pelplin: Bernardinum, 2000.
  • Kociewie Tczewskie, Pelplin: Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum”, 2001.
  • Nowy bedeker kociewski, Gdańsk: Polnord - Wydawnictwo Oskar, 2002.
  • Powiat tczewski, Pelplin: Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum”, 2002.
  • Świątynie Kociewia Tczewskiego, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski; Pelplin : Wydawnictwo Diecezji Pelplińskiej „Bernardinum”, 2002.
  • W kuchni i przy stole. Ksiónżka o jeściu na Kociewiu, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski; Starogard Gdański: Oficyna Wydawnicza PHU „Promocja”, 2002
  • Ptasie rozmowy, Pelplin: „Bernardinum”, 2003.
  • 35 lat dla Tczewa i regionu, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski; Towarzystwo Miłośników Ziemi Tczewskiej, 2004.
  • Legendy kociewskie, Gdynia: Region, 2004 [współautor Andrzej Grzyb].
  • Cierpki smak rajskiego jabłka, Gdańsk: Marpress, 2005.
  • Okruchy liryczne, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski, 2007.
  • Tczew w czasie i przestrzeni, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski, 2008.
  • Gryf i Małgorzata. Baśnie i podania nie tylko z Kociewia, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski. Sekcja Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta, 2009.
  • Poezje. 462 utwory zebrane, które Edward Jakiel opracował i zestawił, wstępem i komentarzem godnie opatrzył, natomiast Lech J. Zdrojewski składnie poukładawszy, fotografią z Kociewia uzupełnił, a nad wszystkim Janusz Landowski bacznie czuwał, Tczew: Kociewski Kantor Edytorski Sekcja Wydawnicza Miejskiej Biblioteki Publicznej im. A. Skulteta, 2017.

Odznaczenia

Nagrody i wyróżnienia

  • I nagroda w konkursie na utwór prozatorski i poetycki o Ziemi Tczewskiej - w kategorii poezji za zestaw wierszy Pejzaże Serdeczne (1973)[9]
  • I nagroda w konkursie literackim Krajowej Agencji Wydawniczej na powieść o polskiej lewicy z okazji 100. rocznicy polskiego ruchu rewolucyjnego za powieść Wyrok u Wszystkich Świętych (1984)[10]
  • II nagroda w konkursie „Walory turystyczne Tczewa i ich promocja jako jeden z czynników rozwoju gospodarczego miasta” za Gród pomorskich książąt. Przewodnik po Tczewie i okolicy (1996)[11]

Upamiętnienie

  • 14 listopada 2013 na staromiejskim deptaku (ul. Jarosława Dąbrowskiego) w Tczewie odsłonięto ławeczkę dedykowaną pisarzowi[12].

Przypisy

  1. Roman Landowski [online], mbpstar.prv.pl [dostęp 2025-10-08].
  2. Miłosława Bukowska-Schielmann. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1987. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 12, s. 283, 1989. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. ISSN 0860-2492. [dostęp 2025-12-17]. 
  3. Ryszard Kruża, Andrzej Merchel i Janusz Landowski otrzymają "Pro Domo Trsoviensi" [online], Tcz.pl, 30 grudnia 2022 [dostęp 2025-10-08].
  4. Zmarł red. Landowski – wybitny znawca ziemi kociewskiej [online], Tczewska.pl, 23 sierpnia 2007 [dostęp 2025-10-08].
  5. Pożegnaliśmy Romana Landowskiego – Miejska Biblioteka Publiczna w Tczewie [online] [dostęp 2025-10-08].
  6. M.P. z 2001 r. Nr 8, poz. 139 „za zasługi w działalności na rzecz społeczności lokalnej”.
  7. a b Ś. P. Roman Landowski (1937–2007) [online], Kociewie24.eu [dostęp 2025-10-08].
  8. Tczew, Czarna Woda. Zmarł Roman Landowski, wybitny regionalista, literat, redaktor [online], Tczew Nasze Miasto, 22 sierpnia 2007 [dostęp 2025-10-08].
  9. Irena Chruścińska, Kazimierz Chruściński. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1973–1974. Imprezy i wydarzenia literackie. „Rocznik Kulturalny Ziemi Gdańskiej”. Nr 7, s. 115, 1975. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie. [dostęp 2025-10-08]. 
  10. Miłosława Bukowska. Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1984–1985. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 10, s. 306, 1987. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-11-22]. 
  11. Kazimierz Ickiewicz. Dni Ziemi Tczewskiej III Pomorskie Forum Gospodarcze. „Pomerania”. Nr 9 (281), s. 62–63, wrzesień 1996. Gdańsk: Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. ISSN 0238-9045. [dostęp 2025-10-08]. 
  12. Na Starym Mieście stanęła ławeczka z wizerunkiem Romana Landowskiego [online], Tcz.pl, 14 listopada 2013 [dostęp 2025-10-08].

Bibliografia

  • J. M. Ziółkowski, Roman Landowski dla Tczewa, Kociewia i Pomorza, Tczew: Fabryka Sztuk; Kociewski Kantor Edytorski, 2012.