Partia powstańcza
Partia powstańcza – nieregularny oddział powstańczy, oddział wojskowy złożony głównie z ochotników, prowadzący działania o charakterze partyzanckim. Określenie odnosząc się zwykle do polskich oddziałów z okresu styczniowego[1], ale i powstania listopadowego[2], cechujących się różnorodnym uzbrojeniem (m.in. drągi i kosy) oraz zmiennym składem osobowym, od kilku osób do kilku tysięcy ludzi; zwykle jednak były to niewielkie oddziały, często się rozpraszające i łączące się z innymi w nową partię bądź przyłączające się do innego oddziału[3].
Przykłady partii powstańczych z lat 1863–65: oddziały Macieja Marcina Lelewela-Borelowskiego, Kajetana Cieszkowskiego, ks. gen. Stanisława Brzóski, Zygmunta Sierakowskiego, Józefa Wysockiego, Zygmunta Padlewskiego, Michała Kruka-Heydenreicha czy Władysława Kononowicza.
Partiami nazywano oddziały ochotników walczące w dymitriadach, a także nieregularne oddziały partyzanckie w okresie potopu. Niekiedy odróżniano partie szlacheckich wolontarzy od luźnych kup chłopskich walczących ze szwedzkim najeźdźcą[4][5].
Przypisy
- ↑ Kita 2017 ↓, s. 181 i n..
- ↑ Wacław Tokarz Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831, Warszawa 1993 s. 231.
- ↑ Kita 2017 ↓, s. 185–187.
- ↑ Por. Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki: [Rok 1656]
- ↑ Z dziejów stosunków Rzeczypospolitej Obojga Narodów ze Szwecją w XVII wieku, Mirosław Nagielski (red.), Warszawa 2007, ISBN 83-7181-444-5, Cytat: partie wolontarskie i ludowe, które skutecznie wiązały siły szwedzkie do końca wojny.
Bibliografia
- Jarosław Kita, Przemieszczanie się partii powstańczych podczas powstania styczniowego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica”, 99, 2017, s. 181–193, DOI: 10.18778/0208-6050.99.10 [dostęp 2025-12-05].
| Korpusy |
|
|---|---|
| Dywizje | |
| Pułki | |
| Partie powstańcze |
|
| Formacje powstańcze | |
| Broń opracowana dla powstańców 1863 | |
| Wyposażenie powstańców |
