PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

Obelga

Obelga, inwektywa − obraza słowna wyrażona mową lub pismem, przez przypisanie danej osobie cech negatywnych. Najczęściej wykorzystuje się wyrazy nacechowane emocjonalnie. Gramatycznie najczęściej rzeczownik lub przymiotnik. To samo określenie może być negatywne w opinii obrażającego, a w opinii obrażanego wprost przeciwnie, może być np. powodem do dumy. W przypadku określeń neutralnych, rozstrzygnięcie następuje na płaszczyźnie kontekstu użytego określenia.

Cel obelgi

  • pogarda
  • zwiększenie lub potwierdzenie poczucia własnej wartości lub władzy (niekoniecznie nad osobą obrażaną)
  • odreagowanie stresu powstałego np. w wyniku niepowodzeń
  • zemsta
  • kara − np. za złe wykonanie zadania w pracy
  • zastraszanie − zapowiedź dalszej eskalacji agresji słownej lub przejścia do ewentualnej agresji fizycznej
  • odstraszanie − by zniechęcić osobę trzecią do nadmiernego, bądź niepożądanego zainteresowania się autorem obelgi (osoba prymitywna)
  • tworzenie obrazu wroga − jako element wojny informacyjnej[1]
  • generowanie emocji − jako element dezinformacji wzmacniający fałszywą lub mylącą informację[2]

Rodzaje obelg

Obelga może być wyrażona na różne sposoby:

  • nazwanie kogoś wyrazem uznanym za wulgarny:
  • przyrównanie do osoby postrzeganej negatywnie w danym środowisku (patrz np. Prawo Godwina);
    • ze względu na narodowość, pochodzenie geograficzne, społeczne itp. − np. Cygan, Murzyn, krakus, poznaniak, warszawiak, hrabia, legionista, wieśniak, pedał;
    • ze względu na negatywne cechy wykonywanego zawodu − np. prostytutka, śmieciarz;
    • ze względu na negatywne cechy charakteru − np. łajdak, wandal;
  • przyrównanie do osoby chorej lub niedorozwiniętej:
  • przyrównanie do cech przedmiotu lub substancji:
    • beton − niezmienność poglądów, brak podatności na argumenty;
    • galareta − zewnętrzne oznaki strachu;
    • kołek − prostactwo.

Zobacz też


Przypisy

  1. Kolobova Svetlana, Malygina L. E, Invectives as a Means of Creating an Image of the Enemy in the Information War (Based on the Materials of Telegram Channels of War Correspondents), „Scientific Research and Development. Modern Communication Studies”, 13 (3), 2024, s. 79–84, DOI10.12737/2587-9103-2024-13-3-79-84 [dostęp 2025-09-03] (ang.).
  2. D 5.2. Linguistic structures and mechanism of disinformation materials [online].