Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii

Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii (ang. International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia, ICTY; niderl. Voormalig Joegoslavië Tribunaal) – były międzynarodowy trybunał utworzony w 1993 r. na mocy rezolucji 827 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 25 maja 1993.
Łącznie 161 osób zostało oskarżonych; ostateczne akty oskarżenia zostały wydane w grudniu 2004 roku, a ostatnie z nich zostały potwierdzone i odpieczętowane wiosną 2005 roku. Ostatni skazany, Goran Hadžić, został aresztowany 20 lipca 2011 roku. Ostateczny wyrok został wydany 29 listopada 2017 roku, a instytucja formalnie przestała istnieć 31 grudnia 2017 roku.
Zakres działania
Trybunał sądzi zbrodnie wojenne popełnione na terytorium byłej Jugosławii od dnia 1 stycznia 1991 r. Jego siedzibą jest Haga w Holandii.
Jurysdykcji MTKJ podlegają sprawcy 4 kategorii czynów:
- naruszenia konwencji genewskich o ochronie ofiar wojny z 1949
- naruszenia praw i obyczajów wojennych
- ludobójstwo
- zbrodnie przeciwko ludzkości
Wśród dokumentów, na których Trybunał szczególnie często opiera swe oskarżenia, należy wymienić:
- konwencja o karaniu zbrodni ludobójstwa z 1948
- IV konwencja haska o zasadach wojny lądowej z 1907
- statut Międzynarodowego Trybunału Wojskowego z 1945
- konwencje genewskie o ochronie ofiar wojny z 1949
Skład
Trybunał składała się z 11 stałych sędziów wybranych przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych, z listy przedstawionej przez Radę Bezpieczeństwa (na 4 lata, z prawem ponownego wyboru). Ponadto do składów orzekających mogli być powoływani tzw. sędziowie ad litem.
Prokurator
Ostatnim prokuratorem Trybunału był od 1 stycznia 2008 roku Belg Serge Brammertz, który zastąpił na tym stanowisku pochodzącą ze Szwajcarii Carlę Del Ponte.
Skazani
Odbywanie kary
Artykuł 24 Statutu pozwala jedynie na wymierzanie kary pozbawienia wolności (bez możliwości orzeczenia kary śmierci). Osoby skazane przez MTKJ odbywają kary pozbawienia wolności w państwach członkowskich ONZ, które wyraziły zgodę na wykonywanie wyroków Trybunału. Z państwami tymi MTKJ zawiera dwustronne umowy o wykonywaniu wyroków. Dotychczas MTKJ podpisał takie umowy z kilkunastoma państwami, w tym m.in. Austrią, Hiszpanią, Francją, Danią, Szwecją, Norwegią i Finlandią. W imieniu Polski 18 września 2008 r. odnośną umowę podpisał podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Łukasz Rędziniak[1].
Zobacz też
- Prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii
- Jugosławia
- Rada Bezpieczeństwa ONZ
- Międzynarodowy Trybunał Karny
- Międzynarodowy Trybunał Karny dla Rwandy
- Sąd Specjalny dla Sierra Leone
Przypisy
- ↑ Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Organizacją Narodów Zjednoczonych o wykonywaniu wyroków Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii, sporządzona w Hadze dnia 18 września 2008 r. (Dz.U. 2009 nr 137, poz. 1123), Oświadczenie Rządowe z dnia 3 sierpnia 2009 r. w sprawie mocy obowiązującej Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Organizacją Narodów Zjednoczonych o wykonywaniu wyroków Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii, sporządzonej w Hadze dnia 18 września 2008 r. (Dz.U. 2009 nr 137, poz. 1124), Uzasadnienie zawarcia umowy o wykonywaniu wyroków Trybunału. Aktualnie w więzieniu w Piotrkowie przebywa Radislav Krstić.
Linki zewnętrzne
- Strona Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii (wersja archiwalna) (bośn. • ang. • fr. • chorw. • ros. • serb. • alb.)
- Resolution 827 Adopted by the Security Council at its 3217th meeting on 25 May 1993
- Updated Statute of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ang.)
- Statut Międzynarodowego Trybunału do Spraw Ścigania Osób Odpowiedzialnych za Poważne Naruszenia Międzynarodowego Prawa Humanitarnego na Terytorium byłej Jugosławii (pol.)
- Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii (strona MSZ)
- artykuł Międzynarodowy trybunał ds. ścigania osób odpowiedzialnych za poważne łamanie międzynarodowych praw człowieka na terytorium byłej Jugosławii począwszy od 1991 r.
- Zbrodnie przeciwko ludzkości – geneza pojęcia w: Palestra Świętokrzyska Nr 25-26, Wrzesień-Grudzień 2013 (s. 48–60)
- Weblog „Finding Karadžić”. findingkaradzic.blogspot.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-28)].