Ivan Ribar
_(cropped).png.html)
| |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przewodniczący Prezydium Zgromadzenia Narodowego Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii | |
| Okres |
od 29 grudnia 1945 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik |
Piotr II Karadziordziewić |
| Następca |
Josip Broz Tito |
| Przewodniczący Prezydium Tymczasowego Zgromadzenia Ludowego | |
| Okres |
od 4 grudnia 1943 |
| Przynależność polityczna | |
| Przewodniczący Komitetu Wykonawczego Antyfaszystowskiej Rady Wyzwolenia Narodowego Jugosławii | |
| Okres |
od 26 października 1942 |
| Przynależność polityczna |
Związek Komunistów Chorwacji |
| Przewodniczący Zgromadzenia Parlamentarnego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców | |
| Okres |
od 1920 |
| Odznaczenia | |
   
| |
Ivan Ribar (ur. 21 stycznia 1881 w Vukmaniću, zm. 11 czerwca 1968 w Zagrzebiu) – chorwacki i jugosłowiański polityk. Ideologicznie jugoslawista i komunista, był prominentnym członkiem jugosłowiańskiego ruchu partyzanckiego. Pełnił ważne funkcje w kilku rządach zarówno przedwojennej królewskiej, jak i powojennej komunistycznej Jugosławii.
Życiorys
Urodził się w Vukmaniću (dzisiejszy Karlovac w Chorwacji) i posiadał doktorat z prawa. Pracował jako adwokat w Zagrzebiu, Đakowie i Belgradzie[1].
Stracił całą rodzinę podczas II wojny światowej: dwóch synów, Ivo „Lolę” i Juricę, oraz żonę Antoniję. Zarówno Ivo, jak i Jurica zginęli w walce w 1943 roku, walcząc po stronie partyzantów, a żona Ribara została rozstrzelana przez Niemców w 1944 roku[2]. Ivo, starszy syn, przewodził Związkowi Komunistycznej Młodzieży Jugosławii (SKOJ) podczas wojny i został pośmiertnie ogłoszony Bohaterem Ludowym Jugosławii[3].
Polityka
Pełnił funkcję przewodniczącego Zgromadzenia Parlamentarnego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (1920–1922)[1] przewodniczącym Komitetu Wykonawczego Antyfaszystowskiej Rady Wyzwolenia Narodowego Jugosławii (26 października 1942 – 4 grudnia 1943), przewodniczącym Prezydium Tymczasowego Zgromadzenia Ludowego (4 grudnia 1943 – 5 marca 1945) oraz przewodniczącym Prezydium Zgromadzenia Narodowego (1 grudnia 1945 – 14 stycznia 1953)[4].
Od proklamowania republiki w 1945 do 1953 roku Ribar był de jure głową państwa Jugosławii; jego pozycja przewodniczącego parlamentu została konstytucyjnie zrównana z pozycją prezydenta. W 1953 roku przywódca partii komunistycznej i premier Josip Broz Tito, faktyczny przywódca kraju od 1945 roku, został wybrany na stanowisko prezydenta republiki, stając się tym samym pierwszą osobą w państwie, a Ribar zszedł na dalszy plan[4].
Polityczna emerytura i śmierć
Ostatnie lata życia spędził w Zagrzebiu[1]. W 1952 roku poślubił malarkę i poetkę Catę Dujšin-Ribar i zamieszkał w jej mieszkaniu przy ul. Demeter 3[5]. Zmarł w 1968 roku w wieku 87 lat[1].
Odznaczenia
Odznaczony m.in. Orderem Jugosłowiańskiej Flagi I klasy (dwukrotnie), Orderem Braterstwa i Jedności I klasy i Orderem za Odwagę[6]. W 1946 otrzymał Order Odrodzenia Polski I klasy[7].
Przypisy
- ↑ a b c d Ribar, Ivan. Hrvatski državni arhiv. [dostęp 2025-10-23]. (chorw.).
- ↑ Muharem Bazdulj: Kratka hronika porodice Ribar. Vreme, 27.11.2013. [dostęp 2025-10-23]. (chorw.).
- ↑ Ivan Ribar. Gimnazija Karlovac. [dostęp 2025-10-23]. (chorw.).
- ↑ a b Ljubica Vlahović: Ivan Ribar – a biography. [dostęp 2025-10-23].
- ↑ Donation to the City of Zagreb: The Dr Ivan Ribar and Cata Dujšin-Ribar Memorial Collection. Muzej Grada Zagreba. [dostęp 2025-10-23].
- ↑ Ko je ko u Jugoslaviji — biografski podaci o jugoslovenskim savremenicima. Beograd: Sedma sila, 1957, s. 606. (serb.-chorw.).
- ↑ Wojciech Stela: Polskie ordery i odznaczenia (Vol. I). Warszawa: 2008, s. 48.
.svg.html)