Insygnia
Insygnia (łac. insignia – „oznaki urzędowe”) – przedmioty symbolizujące moc, godność i stan społeczny, reprezentujące najwyższych rangą przedstawicieli danej władzy hierarchicznej, przede wszystkim politycznej lub religijnej.
Słowo to pochodzi od łacińskiego insignia, będącego liczbą mnogą rzeczownika insigne w znaczeniu „oznaka urzędowa”, które zaś pochodzi od czasownika insignis, czyli „odznaczony, wyróżniony”. Źródłosłowem tychże słów jest łaciński rzeczownik signum, oznaczający „znak”[1].
Charakterystyka
Insygnia pełnią rolę charakterystycznych i jednoznacznych atrybutów społeczno-politycznych danego przywódcy, silnie związanych i kojarzonych z rodzajem posiadanego stanowiska i jego zakresem władzy. Z racji symbolizowania najwyższego poziomu hierarchii, zazwyczaj są bogato zdobionymi przedmiotami o znacznej wartości zarówno historycznej, jak i materialnej, zwykle stanowiąc dzieła sztuki rzemieślniczej z dziedziny kowalstwa, złotnictwa i jubilerstwa.
Pomimo zarysowanego podziału na władze państwowe i religijne, obie części są ze sobą ściśle powiązane, gdyż władza danego monarchy zazwyczaj wywodziła się od wyznawanego przez niego bóstwa. Istnieją także przypadki, gdzie władca polityczny pełni jednocześnie rolę przywódcy religijnego (np. władca Wielkiej Brytanii pełni rolę głowy Kościoła anglikańskiego), lub odwrotnie (np. przywódca Kościoła katolickiego pełni władzę absolutną w Watykanie).
Znaczenie symboli
- Korona – jedność państwa
- Jabłko – władza nad światem
- Berło – atrybut określający pozycję społeczną
- Miecz – sprawiedliwość
- Ostrogi – rycerskość
- Bransoleta – szczerość, prawdomówność
- Pierścień – mistyczny związek ze Stwórcą
- Włócznia z proporcem – symbol władzy nad terytorium
Władza polityczna
Rodzaje przywództwa politycznego
Insygnia jako symbol władzy państwowej i statusu politycznego przywództwa towarzyszą człowiekowi od czasu rozwoju hierarchiczności społecznej, stanowiąc nieodłączny element przywództwa politycznego opartego na absolutyzmie. Spośród nich możemy wymienić m.in. władzę[2]:
W tym systemie insygnia stanowią nieodłączny element symboliki ceremonii koronacyjnych, stanowiąc w innych przypadkach opcjonalny element monarszego stroju reprezentacyjnego, używanego w trakcie ważnych uroczystości.
Rodzaje insygniów politycznych
Do insygniów władzy politycznej zalicza się m.in.:
Władza religijna
Rodzaje przywództwa religijnego
Przywódcy religijni, niebędący jednocześnie głową aparatu państwowego, także otrzymują wraz z objęciem władzy należne mu insygnia. Dotyczy to przywódców religii hierarchicznych (przede wszystkim kościelnych), gdzie przywódca pełni rolę namaszczonego łącznika pomiędzy wyznawcami a danym bóstwem. Ponadto samo bóstwo może być określane jako władca abstrakcyjny, któremu również można przypisać symboliczne insygnia polityczne (np. królewskie w przypadku Chrystusa Króla).
Spośród władz hierarchicznych religii, wymienić można np. władzę:
Do powyższych nie można zaliczyć np. religii buddyjskiej, wyłączonej z klasycznej hierarchiczności.
Insygnia władzy kościelnej
Do insygniów władzy kościelnej można zaliczyć[4]:
Przypisy
- ↑ Słownik Wyrazów Obcych: insygnia. [dostęp 2016-11-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-13)].
- ↑ insygnium – Słownik języka polskiego PWN [online], sjp.pwn.pl [dostęp 2018-06-15] (pol.).
- ↑ Insygnia koronacyjne Królów Polski – Polskie Dzieje – Historia Polski w Internecie [online], polskiedzieje.pl [dostęp 2018-06-15] (pol.).
- ↑ Paweł Hałuszczak, Zawiłości kościelnej hierarchii oraz kościelny savoir-vivre [online].
