George Arliss
.jpg.html) George Arliss (1919) | |
| Imię i nazwisko |
George Augustus Andrews |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
10 kwietnia 1868 |
| Data i miejsce śmierci |
5 lutego 1946 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Florence Arliss |
| Lata aktywności |
1887–1943 |
.jpg.html)
| |
George Arliss (właśc. George Augustus Andrews; ur. 10 kwietnia 1868 w Londynie, zm. 5 lutego 1946 tamże) – angielski aktor teatralny i filmowy, autor, dramatopisarz i filmowiec. Laureat Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w filmie Disraeli (1929).
Życiorys
Urodził się w rodzinie dziennikarza Williama Josepha Arlissa Andrewsa. uczęszczał do Harrow School. Od wczesnych lata interesował się teatrem i pragnął zostać aktorem. Początkowo brał udział w przedstawieniach teatralnych na brytyjskiej prowincji. W wieku 18 lat debiutował na scenie Elphant and Castle Theatre na londyńskim West Endzie. W 1901 wspólnie z trupą teatralną Beatrice Rose Stella Tanner, lepiej znaną pod pseudonimem Mrs Patrick Campbell lub Mrs Pat, wyjechał na tournée do Stanów Zjednoczonych, gdzie zdecydował się pozostać na kolejne 20 lat. W 1902 debiutował na Broadwayu w sztuce Hermanna Sudermanna Magda[1]. W 1908 osiągnął status gwiazdy dzięki kreacji demonicznego doktora Mullera w sztuce Ferenca Molnára Diabeł (The Devil). W 1911 po raz pierwszy zagrał postać XIX-wiecznego premiera Wielkiej Brytanii Benjamina Disraelego, w napisanej specjalnie dla niego sztuce Disraeli.
Karierę filmową rozpoczął w 1921 roku, mając niemal 53 lata, niemym filmem Diabeł (The Devil)[2]. Ponownie wcielił się w postać brytyjskiego premiera w nakręconym w tym samym roku filmie Disraeli. Tę samą rolę zagrał raz jeszcze, już w dźwiękowym filmie pod tym samym tytułem z 1929.
W 1930 był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za role w dwóch filmach: Disraeli (1929) w reż. Alfreda E. Greena i jako radża w dramacie przygodowym Zielona bogini (The Green Goddess, 1930). Nagrodę otrzymał tylko za udział w tym pierwszym. Był pierwszym Brytyjczykiem, który otrzymał nagrodę Akademii Filmowej dla najlepszego aktora pierwszoplanowego.
16 września 1899 zawarł związek małżeński z Florence Arliss.
Wybrana filmografia
- 1921: The Devil jako doktor Muller
- 1929: Disraeli jako Benjamin Disraeli
- 1930: Zielona Bogini jako radża Rukh
- 1931: Alexander Hamilton jako Alexander Hamilton
- 1934: Dom Rotszyldów jako Mayer Amschel Rothschild/Nathan Mayer Rothschild
Nagrody
- 1930: Nagroda Akademii Filmowej – Najlepszy aktor pierwszoplanowy Disraeli (2029)
- 8 lutego 1960 został pośmiertnie uhonorowany gwiazdą w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6648 Hollywood Boulevard[3][4].
Przypisy
- ↑ George Arliss. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ George Arliss. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ George Arliss. Walk of Fame. [dostęp 2025-08-23]. (ang.).
- ↑ George Arliss, Actor, „Los Angeles Times”, 6 lutego 1946 [dostęp 2025-08-23] (ang.).
Bibliografia
- Jerzy Toeplitz. Kartka z kalendarza: Historyczny bohater. „Film”. nr 15 (1010/XXIII), s. 14, 14 kwietnia 1968. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- Matthew Coniam: George Arliss. W: 501 gwiazd filmowych. Steven Jay Schneider (red.). Warszawa: Wydawnictwo MWK, 2008, s. 8. ISBN 978-83-61065-23-4.
Linki zewnętrzne
- George Arliss (1868–1946) w bazie IMDb (ang.)
- George Arliss w bazie Filmweb
- George Arliss w bazie Notable Names Database (ang.)