Bitwa o Czernihów (2022)

Bitwa o Czernihów

Inwazja Rosji na Ukrainę
Mapa terytorium zajętego przez Rosjan 25 lutego (na czerwono)
Czas	24 lutego – 3 kwietnia 2022
Miejsce	Czernihów, obwód czernihowski
Terytorium	Ukraina
Przyczyna	inwazja Rosji na Ukrainę
Wynik	zwycięstwo Ukrainy Wojska rosyjskie weszły na przedmieścia miasta 31 marca SZU przerwały oblężenie miasta 3 kwietnia wojska rosyjskie opuściły obwód czernihowski
Strony konfliktu
Ukraina  Rosja
Dowódcy
Wiktor Nikoluk Łeonid Choda Ołeksij Wysocki Dmytro Bryżyński nieznany
Siły
nieznane nieznane
Straty
około 700 zabitych cywilów i żołnierzy Według Ukrainy: ponad 30 czołgów (stan na 25 lutego)
Położenie na mapie Ukrainy miejsce bitwy
51°29′38″N 31°17′41″E/51,493889 31,294722

Bitwa o Czernihów, znana również jako oblężenie Czernihowa, toczyła się między Siłami Zbrojnymi Ukrainy a wojskami Federacji Rosyjskiej się od 24 lutego 2022 roku, czyli pierwszego dnia inwazji Rosji na Ukrainę. Rosjanom początkowo udało się otoczyć dużą część miasta, jednak wojska ukraińskie przerwały oblężenie. 3 kwietnia armia rosyjska opuściła swoje pozycje i wycofała się na północ oraz na wschód kończąc okupację obwodu czernihowskiego. Według mera Władysława Atroszenki w bitwie o Czernihów zginęło około 700 ukraińskich żołnierzy i cywilów.

25 lutego armia ukraińska ogłosiła, że odparła pierwszy atak najeźdźców na Czernihów oraz zajęła rosyjski sprzęt i dokumenty^[1]. Według strony ukraińskiej w nieudanym szturmie Rosjanie mieli stracić ponad 30 czołgów^[2]. Według brytyjskiego Ministerstwa Obrony siłom rosyjskim nie udało się zdobyć miasta i zdecydowały się obrać inną drogę do Kijowa, jednego z głównych celów inwazji, omijając Czernihów^[2][3]. W nocy z 24 na 25 lutego poinformowano, że kapitan i kapral z 11 Gwardyjskiej Samodzielnej Brygady Desantowo-Szturmowej, wchodzącej w skład rosyjskich oddziałów powietrznodesantowych, poddali się siłom ukraińskim w pobliżu Czernihowa^[4]. Tego samego dnia Ukraina poinformowała o kapitulacji plutonu rozpoznawczego z 74 Oddzielnej Brygady Strzelców Zmotoryzowanych^[5].

25 lutego po południu Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej ogłosiło, że siły rosyjskie otoczyły Czernihów i rozpoczęły oblężenie miasta^[6]. 26 lutego siły ukraińskie stwierdziły, że odparły wojska rosyjskie, które próbowały dokonać szturmu na miasto. Według doniesień Ukraińcy zdobyli kilka rosyjskich czołgów^[7]. Następnego dnia ukraińscy urzędnicy ogłosili, że Rosjanie uszkodzili rakietami znaczną część centrum miasta, w tym zabytkowe kino, które zostało zniszczone. Siły rosyjskie stwierdziły później, że całkowicie otoczyły Czernihów^[8].

3 marca w rosyjskim nalocie trafiono budynki mieszkalne i dwie szkoły, zabijając 47 osób^[9]. Był to największy pojedynczy atak na cele cywilne w czasie oblężenia Czernihowa^[10][11]. 5 marca na obrzeżach Czernihowa ukraińskie wojsko zestrzeliło rosyjski samolot wielozadaniowy Su-34 w pobliżu osiedla Masany, biorąc do niewoli dwóch pilotów^[12].

 Główny artykuł: Rosyjska okupacja obwodu czernihowskiego.

6 marca rano około 141 miejscowości w obwodzie czernihowskim zostało pozbawionych prądu. W czasie kolejnych ataków Siły Powietrzne Federacji Rosyjskiej zrzuciły na budynki mieszkalne ciężkie bomby przeznaczone do niszczenia fortyfikacji^[13]. Do miasta dopuszczono pomoc humanitarną taką jak żywność, lekarstwa i inne zapasy^[14].

10 marca mer Władysław Atroszenko powiedział, że siły rosyjskie domknęły oblężenie Czernihowa, dodając, że miasto zostało całkowicie odizolowane, a infrastruktura krytyczna dla jego 300 tysięcy mieszkańców szybko ulega awarii, ponieważ lokalna infrastruktura cywilna jest przedmiotem powtarzających się bombardowań^[15]. W dniach 11–13 marca Czernihów został mocno zbombardowany przez Rosjan, którzy zaatakowali stadion piłkarski im. Jurija Gagarina^[16], kompleks hotelowy^[17], akademik^[18] i budynek miejscowej politechniki^[19].

15 marca szef Czernihowskiej Prokuratury Obwodowej Serhij Wasyłyna poinformował, że w mieście od początku inwazji w wyniku działań wojennych zginęło co najmniej 123 ukraińskich żołnierzy i 100 cywilów^[20]. 16 marca rano Rosjanie ostrzelali z wyrzutni rakietowych BM-21 Grad cywilów stojących w kolejce po chleb^[21]. W ataku zginęło co najmniej 18 osób, a 26 zostało rannych^[22]. Łącznie w rosyjskich atakach na Czernihów 16 marca zginęło 53 cywilów^[23].

25 marca władze ukraińskie poinformowały, że siły rosyjskie odcięły Czernihów po zniszczeniu mostu na południe od miasta^[24], natomiast próby całkowitego okrążenia miasta przez armię rosyjską nie powiodły się^[25]. 31 marca armia ukraińska odzyskała kontrolę nad trasą M01 łączącą Czernihów z Kijowem, definitywnie przerywając rosyjskie oblężenie^[26]. 1 kwietnia władze ukraińskie poinformowały, że siły rosyjskie rozpoczęły wycofywanie się z całego obwodu czernihowskiego^[27].

Według słów mera Władysława Atroszenki z 8 kwietnia 2022 roku w bitwie o Czernihów zginęło około 700 ukraińskich żołnierzy i cywilów^[28].

21 września 2022 roku czterech ukraińskich dowódców odpowiedzialnych za obronę miasta w czasie oblężenia – Wiktor Nikoluk, Łeonid Choda, Ołeksij Wysocki i Dmytro Bryżyński – otrzymało tytuły honorowych obywateli Czernihowa^[29]. Ponadto jeszcze w czasie trwania bitwy, 10 marca 2022 roku, Nikoluk i Choda otrzymali najwyższe tytuły Bohaterów Ukrainy z Orderem „Złotej Gwiazdy”^[30].

• 
  Schron w Czernihowie pierwszego dnia wojny
• 
  Kolejka do marketu ATB w czasie trwającego oblężenia miasta
• 
  Centrum Czernihowa po ostrzale
• 
  Pracownik Państwowej Służby Ukrainy ds. Sytuacji Nadzwyczajnych zabezpiecza rosyjski pocisk w czasie bitwy o Czernihów
• 
  Pracownicy DSNS wynoszą ciało z akademika, w którym w wyniku rosyjskiego ostrzału zginęło 5 osób, w tym troje dzieci
• 
  Szkoła nr 18 zniszczona w czasie oblężenia Czernihowa
• 
  Zniszczony Stadion im. Jurija Gagarina w Czernihowie