Abstracte Wikipedia

Abstracte Wikipedia
Taal	meerdere talen
Eigenaar	Wikimedia Foundation
Opgericht	22 mei 2020
Oprichters	Denny Vrandečić
Link	Officiële website
Portaal    Media

Abstracte Wikipedia is een project in ontwikkeling van de Wikimedia Foundation. Het heeft als doel Wikifuncties te gebruiken om een taalonafhankelijke versie van Wikipedia te creëren met behulp van de gestructureerde data.^[1] Het idee voor de Abstracte Wikipedia ontstond in 2020 (met een voorlopig voorstel in 2013) en sindsdien is het project actief in ontwikkeling, met het gerelateerde project Wikifuncties dat in 2023 van start ging. Het project is controversieel gebleken. Zoals voorzien, zou Abstract Wikipedia bestaan uit "Constructeurs" (sjablonen voor abstracte statements), "Inhoud" (de abstracte statements zelf) en "Renderers" (die abstracte statements automatisch zouden vertalen naar natuurlijke taal).

Op 7 augustus 2013 stelde Denny Vrandečić, medeoprichter van Wikidata, een "uitbreiding van het sjabloonsysteem" voor, waarbij sjabloonoproepen zich zouden worden uitgebreid tot inhoud op basis van de taal van de gebruiker.^[2] Een een sjabloonoproep zoals {{F12:Q64|Q5519|Q183}} zou bijvoorbeeld op verschillende manieren kunnen worden uitgebreid met Sjabloon:F12/nl naar "Berlijn is de hoofdstad van Duitsland", en met Sjabloon:F12/de naar "Berlin ist die Hauptstadt Deutschlands."^[2] Dit wordt gezien als een voorloper van Abstracte Wikipedia. ^[3]

Vrandečić stelde het opnieuw voor in een Google-werkdocument in april 2020,^[4] en het werd formeel voorgesteld in mei 2020 (als Wikilambda ). Het werd in juli 2020 goedgekeurd door de raad van bestuur van de Wikimedia Foundation als Abstracte Wikipedia.^[5][6][7]

In april 2021 publiceerde Vrandečić een overzicht van het systeem in het computertijdschrift Communications of the ACM.^[8]

In januari 2023 berichtte The Signpost over de trage voortgang van het Abstracte Wikipedia-project. Volgens een evaluatie door vier Google Fellows die aan het project werkten, liep het project een “aanzienlijk risico op mislukking” vanwege het gebrekkige technische plan. De Google Fellows adviseerden om Abstract Wikipedia los te koppelen van Wikifunctions, dat Wikifunctions de ondersteuning van MediaWiki voor programmeren in Lua zou verfijnen in plaats van een volledig nieuwe taal te gebruiken, en dat Abstracte Wikipedia zou convergeren naar een uniforme aanpak voor natuurlijke taalgeneratie (NTG) die indien mogelijk voortbouwt op opensourcesoftware.

Het personeel van de Wikimedia Foundation reageerde op dit rapport door het idee dat Abstract Wikipedia en Wikifunctions gescheiden zouden kunnen worden volledig te verwerpen en de Google Fellows te beschuldigen van het maken van “drogredenen en valse vergelijkingen”. De Wikimedia Foundation verklaarde ook dat het gebruik van bestaande NTG-pijplijnen zoals Grammatical Framework bepaalde talen, zoals de Niger-Congo B-talen, niet zou kunnen ondersteunen en ook “de trends van een imperialistische, op het Engels gerichte, westers denkende industrie zou repliceren”.

Op 26 juli 2023 werd Wikifuncties officieel gelanceerd voor het grote publiek.^[9]

Het Abstracte Wikipedia-project zou uit drie hoofdonderdelen bestaan:^[10]

1. Constructeurs, die abstracte uitspraken mogelijk maken. Het Abstracte Wikipedia-team geeft er de voorkeur aan dat deze worden ondergebracht in Wikifuncties.
2. Inhoud, die bestaat uit abstracte oproepen aan Constructeurs, met waarden voor elke slot. Deze worden bij voorkeur ondergebracht in Wikidata.
3. Renderers (één per taal), die de abstracte inhoud omgezet in tekst in die specifieke taal. Deze worden, net als Constructeurs, bij voorkeur ook ondergebracht in Wikifuncties.

Elke versie van Wikipedia kan, zodra Abstracte Wikipedia is geïmplementeerd, kiezen uit drie opties:^[11]

1. Impliciete integratie met Abstract Wikipedia. Er zou een speciale pagina komen met de naam Special:Abstract waarop automatisch vertaalde inhoud van Abstract Wikipedia in de lokale taal zou worden weergegeven. Deze inhoud zou linkbaar en doorzoekbaar zijn. Bovendien zou een nieuw magisch woord LINK_TO_Q worden toegevoegd om het linken naar inhoud van Abstracte Wikipedia mogelijk te maken.
2. Expliciete integratie met Abstract Wikipedia. In dit scenario zou de redacteur, om een nieuw artikel te maken, een sitelink op Wikidata toevoegen aan een nog niet bestaande pagina. Hierdoor zou een “virtueel artikel” in de hoofdruimte worden aangemaakt dat automatisch zou worden gevuld met inhoud uit Abstracte Wikipedia, vertaald in de lokale taal. Dit “virtuele artikel” zou een URL hebben die vergelijkbaar is met die van een echt artikel, en zou ook net als een echt artikel kunnen worden gelinkt en doorzocht.
3. Geen integratie met Abstracte Wikipedia.

Als voorlopig voorbeeld zou de inhoud van Abstract Wikipedia er als volgt uit kunnen zien:^[12]

Artikel(
 inhoud: [
  Instantiatie(
   instantie: San Francisco (Q62),
   klasse: Object_met_modificator_en_van(
    object: centrum,
    modificator: En_modificator(
     conjuncten: [cultureel, commercieel, financieel]
    ),
    van: Noord-Californië (Q1066807)
   )
  ),
  Rangschikking(
   onderwerp: San Francisco (Q62),
   rang: 4,
   object: Stad (Q515),
   op: Bevolkingsomvang (Q1613416),
   lokale_beperking: Californië (Q99),
   naar: [[[Los Angeles (hoofdbetekenis)|Los Angeles]] (Q65),San Diego (Californië) (Q16552),San Jose (Californië) (Q16553)]
  )
 ]
)

Dit zou in het Nederlands vertaald kunnen worden als: “San Francisco is het culturele, commerciële en financiële centrum van Noord-Californië. Het is de vierde meest bevolkte stad van Californië, na Los Angeles, San Diego en San Jose.”

• Semantisch web
• IEML

• Project updates on Meta-Wiki