PL EN DE FR ES IT PT RU JA ZH NL UK TR KO CS SV AR VI FA ID HU RO NO FI

1798

1798
Eeuwen: 17e eeuw · 18e eeuw · 19e eeuw
Decennia: 1780-1789 · 1790-1799 · 1800-1809
Jaren: << · < · 1797 · 1798 · 1799 · > · >>
Knownlyx encyclopedia image Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita: 2551 MMDLI
Armeense jaartelling: 1247 – 1248
ԹՎ ՌՄԽԷ – ՌՄԽԸ
Chinese jaartelling: 4494 – 4495
甲巳 – 乙午
Christelijke jaartelling: 1798 MDCCXCVIII
Ethiopische jaartelling: 1790 – 1791
Hebreeuwse jaartelling: 5558 – 5559
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat 1853 – 1854
- Shaka Samvat 1720 – 1721
- Kali yuga 4899 – 4900
Iraanse jaartelling: 1176 – 1177
۱۱۷۶ – ۱۱۷۷
Islamitische jaartelling: 1212 – 1213
١٢١٣ – ١٢١٢
Maçonnieke jaartelling: 5797 – 5798
Knownlyx encyclopedia image 1798 naar onderwerp Knownlyx encyclopedia image
Lijst van landen
Knownlyx encyclopedia image Juliaanse kalender van 1798
Knownlyx encyclopedia image Gregoriaanse kalender van 1798
Knownlyx encyclopedia image
Napoleon Bonaparte bij de Piramiden.

Het jaar 1798 is het 98e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari
februari
  • 11 - Er vindt een gesprek plaats tussen secretaris Van Langen en secretaris Paul Barras, lid van het Directoire. Hierbij wordt de goedkeuring van de staatsgreep door Barras verkregen tegen betaling van 300.000,- francs. Tevens moet de Bataafse Republiek laken en linnen leveren voor de Franse troepen. Van deze leveranties trekken Pieter Vreede en Van Langen als lakenfabrikanten groot voordeel.
  • 15. Na ingrijpen door Franse troepen wordt in Rome de Romeinse Republiek geschapen.
maart
april
mei
  • 4 - In de Bataafse Republiek roept de Constituerende Vergadering zichzelf uit tot Vertegenwoordigend Lichaam.
  • 19 - Napoleon Bonaparte geeft aan boord van het Franse vlaggenschip "Orient" het bevel om met zijn invasievloot vanuit Toulon te vertrekken. Ongeveer 300 schepen worden gevorderd voor het transport naar Egypte. De escorte wordt verzorgd door 13 linieschepen en 4 fregatten onder leiding van admiraal François-Paul Brueys d'Aigalliers. Het Franse expeditieleger bestaat uit 32.500 man, 3.500 ruiters en 60 kanonnen – inclusief burgers (zoals kunstenaars en onderzoekers). Om te voorkomen dat het nieuws over de dreigende aanval zich verspreidt voordat de Franse vloot arriveert, moeten alle koopvaardijschepen die het konvooi tijdens de overtocht ziet, in beslag worden genomen en vastgehouden totdat de Franse invasiemacht Alexandrië heeft bereikt.[1]
  • 23 - Met Franse steun komen de Ieren in County Wexford in opstand tegen het Britse gouvernement.
  • 24 - Oprichting in de Bataafse Republiek van het Bureau voor den waterstaat (het huidige Rijkswaterstaat). Christiaan Brunings wordt benoemd tot het eerste hoofd van het nieuwe Bureau voor de Waterstaat.
juni
  • 10 - Franse troepen landen op vier locaties op Malta: St. Paul's Bay, St. Julian's, Marsaxlokk en op Gozo. De landingen stuiten op enige weerstand van zowel de Orde van Malta als de milities (gestationeerd op het eiland). Napoleon Bonaparte geeft de vloot het bevel Valletta te bombarderen. In minder dan een dag hebben de Fransen de volledige Maltese archipel ingenomen, met uitzondering van de versterkte haven. Na onderhandelingen geven de Maltese troepen onder bevel van grootmeester Ferdinand von Hompesch zich over. Napoleon vestigd er een Frans garnizoen (ongeveer 5.000 man), hervormt het archaïsche bestuur, sticht scholen en schaft de slavernij af. Tevens voert hij de persvrijheid in, schaft de adel en feodalisme af, alsook de inquisitie.[2]
  • 12 - Herman Willem Daendels voert met goedvinden van het Franse Directoire een tweede staatsgreep uit tegen de radicale unitariërs. Pieter Vreede vlucht naar de Zuidelijke Nederlanden; een aantal van zijn medestanders wordt opgesloten in Huis Ten Bosch.
  • 22 - Een Brits squadron (14 linieschepen) onder leiding van admiraal Horatio Nelson passeert de Franse vloot op enkele kilometers afstand. Door de dichte mist en duisternis is geen van beide partijen zich bewust van elkaars aanwezigheid. De Britse vloot vaart door naar Alexandrië, waar ze geen spoor van de Fransen vinden.[3]
juli
  • 13 - Franse verkenningseenheden lokaliseren het legerkamp van de Mammelukken bij Shubra Khit (14 kilometer van de Piramide van Cheops). Napoleon Bonaparte geeft het bevel om de Mammelukken aan te vallen. Hij stelt de Franse troepen op in carrés en weet hiermee de cavalerieaanvallen van de Mammelukken (ruim 4.000 ruiters) af te slaan. Napoleon vervolgt na de gevechten zijn opmars richting Caïro. De Fransen verliezen ongeveer 500 man aan doden en gewonden. De Mammelukken verliezen bijna 1.000 ruiters.[4]
  • 15 - Bij het Incident van 15 juli 1798 stuit het Britse linieschip HMS Lion, op weg naar de Middellandse Zee, onder de Spaanse kust op vier Spaanse fregatten, waarvan het er een weet te veroveren.
  • 21 - Slag bij de Piramiden: Napoleon Bonaparte organiseert het Franse expeditieleger (ongeveer 25.000 man) in vijf divisies – met cavalerie en bagage in het midden en kanonnen op de hoeken van de carrés. De Mammelukken onder leiding van Murad Bey hebben hun cavalerie opgesteld tussen het dorp Biktil en de versterkte stad Embabeh, die verdedigd wordt door Ottomaanse troepen. Om 15:30 uur geeft Murad orders tot een massale cavalerieaanval. De Franse divisies onder bevel van generaal Louis Desaix en generaal Jean Reynier houden de Mammelukken tegen met musketten en een 'muur van bajonetten'. Vlakbij de rivier de Nijl vallen Franse troepen de stellingen aan bij Embabeh. Het garnizoen wordt overrompeld en vele Ottomaanse troepen worden afgeslacht of verdrinken. Murad Bey ontsnapt met de restanten van zijn cavalerie naar Gizeh, vanwaar hij een guerrillacampagne voert in Zuid-Egypte. Zijn broer, Ibrahim Bey, trekt zich met zijn troepen terug naar Caïro. Het is een verpletterende overwinning voor Napoleon, die slechts twee uur duurt. De Mammelukken lijden zware verliezen (meer dan 5.000 man) en de Fransen verliezen slechts 300 man, waarvan de meesten gewond zijn.[5][6]
  • 24 - Napoleon Bonaparte trekt Caïro binnen en vestigt er zijn hoofdkwartier. Delen van de stad zijn verlaten en liggen in puin, nadat de Mammelukken deze in brand hebben gestoken tijdens hun terugtocht. Napoleon verklaart in twee proclamaties aan de Egyptische bevolking dat de Fransen hen zullen bevrijden van de slavernij en uitbuiting door de Mammelukken. De stad telt ongeveer 600.000 inwoners – de Fransen zullen hun families en huizen met hun bezittingen beschermen. Napoleon verklaart de levenswijze en religie te respecteren en belooft hen zelfbestuur, onder leiding van aangestelde lokale hoogwaardigheidsbekleders.[7]
augustus
  • 1 - Slag op de Nijl: De Britse vloot onder leiding van admiraal Horatio Nelson verslaat de Franse vloot (13 linieschepen) in de Baai van Aboukir. Een Brits vlooteskader arriveert in de avond voor de kust van Egypte en Nelson geeft orders om de Fransen onmiddellijk aan te vallen. De Franse admiraal François-Paul Brueys heeft nog geen verkenningspatrouilles uitgevoerd in de Middellandse Zee – wanneer hij verneemt dat de Britse vloot in de buurt is. De aanval van Nelson komt dan ook als een verrassing voor de Fransen. De Britse schepen beschieten de Franse linieschepen die aan boegankers vastliggen. Tijdens een hevig kruisvuur worden de voorste Franse schepen tot overgave gedwongen. Om 22:00 uur explodeert het Franse vlaggenschip "Orient" – waarna de rest van de Franse vloot probeert de baai te verlaten. De Britten weten 10 Franse linieschepen te vernietigen of buit te maken; slechts twee oorlogsschepen en twee fregatten ontsnappen van de in totaal 17 schepen. Er worden tevens ongeveer 3.000 man krijgsgevangen gemaakt.[8][9]
  • 22 - Napoleon Bonaparte richt in Caïro het Egyptisch Wetenschappelijk Instituut op, bestaande uit vier secties: wiskunde, natuurkunde, natuurwetenschap en kunst. Het belangrijkste doel van het instituut is het verspreiden van kennis en de Verlichting in Egypte. De wetenschappers bestuderen in opdracht met grote voorzichtigheid de monumenten uit het Oude Egypte. De grootste prestatie is de latere ontdekking van de Steen van Rosetta, die de toekomstige ontcijfering van oude Egyptische geschriften mogelijk zal maken.[10]
  • augustus - De Koninklijke Bibliotheek wordt opgericht door de Volksvertegenwoordiging van de Bataafse Republiek.[11]
september
  • 15 - Een Franse bezettingsmacht voert in de Zuidelijke Nederlanden en in het voorheen Nederlandse Limburg de verplichte conscriptie in. Jongemannen in de geschikte leeftijd nemen verplicht deel aan een loting die uitmaakt wie van hen moet opkomen voor zijn nummer.
oktober
  • 12 - Uitbraak van de Boerenkrijg: in Vlaanderen en Brabant komen op het platteland de brigands in opstand tegen de Franse overheersing. Het verzet wordt ingegeven door de conscriptie, het antiklerikalisme en de onderdrukking van de Vlaamse taal.
  • 21 - In Caïro breekt een opstand uit. Napoleon Bonaparte geeft orders de opstand neer te slaan. Na bloedige gevechten worden de rebellen teruggedrongen naar de Al-Azhar-moskee en weten de Fransen de controle over de stad te herwinnen. Tijdens de opstand worden ongeveer 6.000 Egyptenaren gedood of gewond. Napoleon verleent de rebellenleiders gratie, terwijl hij zijn chef-staf Louis-Alexandre Berthier opdraagt elke gevangen opstandeling die een wapen heeft te onthoofden.[12][13]
  • 29 - In Luxemburg breekt de Boerenkrijg uit: een legertje van 2.000 man trekt op naar de hoofdstad. De Franse bezetter breekt het verzet bij Arzfeld.
november
december
  • 5 - De ruggengraat van de opstand breekt als het Brabantse katholieke leger na een achtervolging over Herentals, Geel en Diest op Ter Hilst bij Hasselt wordt verslagen. Men schat het aantal doden op 5.000 tot 10.000. Er volgt een zware repressie, waarbij de meeste leiders worden terechtgesteld (190 gefusilleerden).
  • 14 - Joodse inwoners van Gouda kopen de doopsgezinde schuilkerk om er de synagoge te vestigen. De "gelykstaat der joden" heeft dit mogelijk gemaakt.
zonder datum
  • De Britse klassieke econoom Thomas Malthus publiceert het pamflet An Essay on the Principle of Population. Hij voorspelt dat in de geïndustrialiseerde samenleving de economische groei de groei van de bevolking niet zal kunnen bijhouden.
  • Oprichting van het Departement van inwendige politie en toezicht op de staat van dijken, wegen en wateren van de Bataafse Republiek (het huidige Ministerie van BZK).
  • Er brandt een strijd los rond Fichte, de zogenoemde atheïsmestrijd. Fichte schrijft namelijk in een tijdschrift: "Als het Ik goddelijk is, dan gaat het niet aan te veronderstellen dat er naast en los van dat Ik nog een apart wezen 'God' bestaat!" Het is voor het eerst in de geschiedenis dat iemand op zo'n ondubbelzinnige manier het bestaan van God ontkent. Er ontsteekt dan ook een storm van protest. Dit leidt ertoe dat Fichte ontslag moet nemen en zijn woonplaats verlaten.

Muziek

Literatuur

Beeldende kunst

Bouwkunst

  • Boerderij Winssen (1798)
    Boerderij Winssen (1798)

Geboren

januari
februari
maart
april
juni
juli
september
oktober
november
december
datum onbekend

Overleden

januari
februari
juni
augustus
november
december
onbekend
Knownlyx archive image
Zie de categorie 1798 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Content available under CC BY-SA 4.0.

Source: Wikipedia.