Gerbera (dron)

Ten artykuł dotyczy bezzałogowego statku powietrznego. Zobacz też: Gerbera.

Gerbera

Dron Gerbera zestrzelony na Ukrainie.
Dane podstawowe
Państwo	Rosja
Producent	JSC Alabuga
Typ	UAV
Konstrukcja	drewniano-piankowa
Załoga	0
Historia
Lata produkcji	od 2024
Dane techniczne
Napęd	1 × Mile Hao Xiang Tech DLE60
Moc	10 KM
Wymiary
Rozpiętość	2,5 m
Długość	2 m
Masa
Startowa	18 kg
Osiągi
Prędkość maks.	160 km/h
Pułap	3000 m
Zasięg	600 km
Dane operacyjne
Użytkownicy
Rosja
Multimedia w Wikimedia Commons

Gerbera (ros. Гербера) – rosyjski wielozadaniowy bezzałogowy statek powietrzny dalekiego zasięgu produkowany od 2024 r. w zakładach specjalnej strefy ekonomicznej Alabuga(inne języki)^[1] w Jełabudze^[2] w Tatarstanie.

Szybkie zmiany w charakterze działań bojowych z użyciem bezzałogowych statków powietrznych podczas agresji Rosji na Ukrainę oraz rosnąca skuteczność ukraińskiej obrony przeciwlotniczej skłoniły stronę rosyjską do opracowania konstrukcji wspierającej ataki dronów bojowych. Założono, że będzie to rozwiązanie tanie i przystosowane do szybkiej masowej produkcji. Konstrukcja miała umożliwiać zastosowanie drona we współdziałaniu z Shahed 136 czy Zala Łancet-3^[3]. Zaprojektowanie konstrukcji przypisywane jest biuru konstrukcyjnemu im. N.F. Gastello (ros. ОКБ им. Н. Ф. Гастелло) w Tatarstanie^[4].

Istniejące w Rosji ograniczenia technologiczne spowodowały konieczność współpracy z przedsiębiorstwami zagranicznymi. Istniejące doniesienia mówią o zaangażowaniu w budowę drona chińskiej firmy Skywalker Technology Co. Ltd., która dostarcza gotowe kadłuby oraz firmy Mile Hao Xiang Technology Co. Ltd. odpowiedzialnej za dostarczanie silników. Komponenty elektroniczne pozyskiwane są, za pośrednictwem krajów trzecich, z firm zachodnich^[5]. Źródła rosyjskie twierdzą, że pozwoliło to na stworzenie konstrukcji zdolnej do wykonywania lotu zadaną trasą w warunkach elektronicznego przeciwdziałania wroga oraz przesyłanie w czasie rzeczywistym obrazu z pokładowej kamery z wykorzystaniem ukraińskich sieci telefonicznych 4G^[6].

Pierwotnie dron miał być używany jako przynęta dla systemów przeciwlotniczych przeciwnika. Miał przetestować zdolności rozpoznawcze systemów przeciwlotniczych i wymusić ich reakcję, co miało pozwolić na ataki groźniejszymi środkami ataku powietrznego. Jego sygnatura radarowa i termiczna ma imitować charakterystyki dronów uderzeniowych (Gerań, Harpia) czy rakiet manewrujących. W lutym 2025 r. pojawiły się doniesienia o wyposażeniu drona w głowicę bojową mającą służyć niszczeniu systemów przeciwlotniczych umieszczonych na pierwszej linii obrony, a tym samym torować innym dronom uderzeniowym drogę w głąb terytorium wroga^[7]. W zależności od przeznaczenia i konfiguracji (uderzeniowa, zwiadowczo-rozpoznawcza lub wabika dla systemów obrony przeciwlotniczej^[1][2]) może być wyposażony w kamerę stabilizowaną i modem sieci mesh(inne języki)^[8] oraz przenosić ładunek wybuchowy o masie do 5 kg^[8].

Konstrukcję opracowano z użyciem komponentów chińskiej firmy Skywalker Technology Co^[2]. Układy scalone pochodzą z firm takich jak: Analog Devices, Texas Instruments, NXP Semiconductors, STMicroelectronics, U-Blox(inne języki), oraz XLSEMI^[8]. Do nawigowania dron wykorzystuje sygnał systemu GPS oraz stacji przekaźnikowych BTS^[8]. Jest uproszczoną, przez to tańszą, wersją irańskich Shahedów 136^[9] – koszt produkcji jednego egzemplarza wynosi 10 tysięcy dolarów^[8]. Kadłub drona wykonany jest z drewna i pianki polistyrenowej, co ogranicza wytrzymałość^[2]. Według informacji podanych przez Mariusza Cielmę z miesięcznika „Nowa Technika Wojskowa” bezzałogowiec napędzany jest silnikiem o mocy 10 KM, ma skrzydła w układzie delty, co skutkuje obniżeniem zużycia paliwa, a duża powierzchnia nośna wpływa na wydłużenie zasięgu^[10]. Nominalny zasięg wynosi około 600 km, jednak po zastosowaniu dodatkowych zbiorników paliwa możliwe jest jego zwiększenie do 900 km^[10].

Pierwsze dane o dronie pojawiły się latem 2024 roku^[8]. W połowie tego roku pierwszy raz użyto go podczas inwazji Rosji na Ukrainę^[8]. W lipcu 2025 dron tego typu wleciał w przestrzeń powietrzną Litwy^[11]. Według informacji podanych przez majora rezerwy dr. inż. Michała Fiszera to prawdopodobnie drony Gerbera odpowiadają za naruszenie polskiej przestrzeni powietrznej w nocy z 9 na 10 września 2025^[10].