Żelki (słodycze)
Żelki (l.poj. żelek lub żelka) – rodzaj cukierków z galaretki[1].
Na skalę przemysłową żelki wytwarzane są głównie z syropu glukozowego, cukru buraczanego, wody (soków) i żelatyny. Zamiast żelatyny do ich wytwarzania może służyć także agar i pektyny[2].
Historia
W 1845 roku amerykański wynalazca i przemysłowiec Peter Cooper opatentował pierwszą żelatynową mieszankę deserową składającą się ze sproszkowanej żelatyny, cukru, przypraw i przetworzonych cytryn. Jego wynalazek nie znalazł jednak zwolenników. Pod koniec XIX wieku także inni cukiernicy próbowali wprowadzić na rynek żelki. Dopiero w 1922 roku niemiecki cukiernik Hans Riegel wyprodukował żelki w kształcie tańczącego misia[2][3]. Założył on firmę Haribo (nazwa od pierwszych sylab swojego imienia, nazwiska i rodzinnego miasta Bonn). Po śmierci cukiernika produkcję żelków kontynuowali jego synowie: Hans i Paul, którzy rozsławili produkt w całej Europie. Do Polski trafiły one w 1992 roku[3].
Wartości odżywcze żelek: 100 gramów żelek Haribo dostarcza ok. 343 kilokalorii, w składzie znajduje się ok. 77 g węglowodanów oraz 6,9 g białka[4].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ „żelek, żelka”. [w:] Słownik języka polskiego [on-line]. Wydawnictwo Naukowe PWN. [dostęp 2017-03-03].
- ↑ a b Monika Kraska: Z czego są żelki i jak powstają?. żelatyna.pl. [dostęp 2025-11-01].
- ↑ a b Maciej Baczak, Sławomir Łotysz, Dariusz Machla: 1000 wynalazków, czyli historia ludzkiej pomysłowości. Bielsko Biała: Wydawnictwo Dragon, 2020, s. 154, ISBN 978-83-8172-554-5.
- ↑ Skład i wartości odżywcze żelków. rossmann.pl. [dostęp 2025-11-01].